Problematyka podjęta w pracy dotyczy zajęć plastycznych jako formy wspomagania rozwoju emocjonalno-społecznego dzieci z rodzin dysfunkcjonalnych w placówce socjalizacyjnej. W pracy poruszono aspekty definicyjne rodziny dysfunkcjonalnej, rodzaje występujących dysfunkcji, struktury i mechanizmy działań tych rodzin, ich typologię, a także kwestię rozpadu rodziny jako konsekwencji ich dysfunkcjonalności. Omówiono rozwój emocjonalno-społeczny u dziecka zagrożonego niedostosowaniem społecznym, skupiono się na kwestii osamotnienia, relacjach społecznych, trudnościach w adaptacji społecznej, oddziaływania dysfunkcji na rozwój dziecka, a także skupiono się na przykładowych zaburzeniach zachowania i emocji, które mogą wystąpić u tych dzieci. Następnie wyróżniono takie kwestie jak charakterystyka placówki socjalizacyjnej, obraz rozwoju emocjonalno-społecznego wychowanków, formy wspierania rozwoju, wybranych zajęć plastycznych jako form arteterapii, kształtowanie się wyobraźni plastycznej dziecka oraz rola pedagoga we wspieraniu rozwoju emocjonalno-społecznego dziecka. Do powyższych zagadnień opracowano metodologię prowadzenia badań, których celem było określenie znaczenia zajęć plastycznych dla rozwoju emocjonalno-społecznego dzieci z rodzin dysfunkcjonalnych. Głównym problemem badawczym przyjętym w badaniach było pytanie: W jaki sposób zajęcia plastyczne wspomagają rozwój emocjonalno-społeczny dzieci z rodzin dysfunkcjonalnych w placówce socjalizacyjnej? W celu udzielenia odpowiedzi na powyższe pytanie badawcze, wybrano jakościowy paradygmat badawczy. Dla potrzeb niniejszej pracy posłużono się metodą indywidualnych przypadków, a główną techniką badawczą był wywiad, a jej uzupełnieniem analiza dokumentów osobistych badanych osób oraz obserwacja z wykorzystaniem arkusza obserwacji. Przeprowadzone badania pozwoliły na głębsze poznanie czynników, które warunkują rozwój emocjonalno-społeczny dzieci wychowujące się w placówce socjalizacyjnej, a także oddziaływanie zabaw i zajęć plastycznych na ich funkcjonowanie. Wśród nich znajdują się obszary, takie jak: doskonalenie umiejętności komunikacji potrzeb, nawiązywania relacji, wyrażania emocji, komunikowaniu się oraz umiejętności rozwiązywania konfliktów z rówieśnikami, dzięki czemu dzieci te mają szansę na podnoszenie swoich kompetencji emocjonalno-społecznych.

Zajęcia pozalekcyjne to obecnie jedna z najpowszechniejszych form spędzania czasu wolnego uczniów w szkołach. Z badań, przeprowadzonych w Polsce w roku szkolnym 2017/2018, wynika, że na przestrzeni kilku lat liczba rodziców posyłających swoje dzieci na zajęcia pozalekcyjne znacznie wzrosła. Zajęcia dodatkowe mają za zadania przede wszystkim rozwijać zainteresowania, poprzez wykorzystywanie różnorodnych, aktywnych, ciekawych form pracy z uczniami. W przypadku młodych ludzi wysoce efektywne jest nauczanie poprzez różnego rodzaju gry i zabawy. Zabawa, praca nad sobą i aktywny wypoczynek pokrywają bez reszty cały zakres czynności rekreacyjnych. Ważne jest jednak to, aby dzieci dobrowolnie korzystały z oferowanych przez szkołę zajęć dodatkowych, w przeciwnym razie nie sprawi im to radości i będą one uważały je za dodatkowy obowiązek, narzucony przez rodziców czy inne osoby. Na uwagę zasługuje również praca nauczyciela, gdyż ma ona decydujący wpływ na przebieg zajęć i ich powodzenie. Rozwijanie w uczniach podmiotowości, partnerskie relacje wychowawcy z młodzieżą, czy odpowiednio dobrane metody pracy i zaangażowanie nauczyciela, mogą zapewnić sukces w nauczaniu, zagwarantować prawidłowy rozwój młodzieży. Podejście dziecka do uczestnictwa w takiej formie aktywności jak zajęcia pozalekcyjne, w dużej mierze zależy jednak od przyzwyczajeń rodzinnych, od tego jaki stosunek do spędzania czasu wolnego mają członkowie rodziny- rodzice, rodzeństwo. Rodzina jest bowiem naturalnym środowiskiem wychowawczym i to ona kształtuje określone wartości w osobowości młodego człowieka. W przypadku biernego spędzania czasu wolnego, dziecko nie będzie wykazywać chęci aktywnego uczestnictwa w zajęciach dodatkowych. Swój wolny czas poświęci na granie w gry komputerowe, czy oglądanie telewizji. Inaczej będzie w sytuacji, gdy rodziny aktywnie wykorzystają swój wolny czas, wychodząc do teatru, czy muzeum i w ten sposób kształtując zainteresowania młodych ludzi. Dziecko potrzebuje wolności, przestrzeni do działania. Dorośli powinni zapewnić im warunki odpowiednie dla ich rozwoju, gdyż dzieciństwo jest najważniejszym okresem w życiu każdego człowieka. To, jak młody człowiek je przeżyje, wpłynie na jego funkcjonowanie w dorosłym życiu. Rodzice powinni brać pod uwagę potrzeby dziecka, rozumieć je i nie obciążać nadmiarem obowiązków. Powinni oni zaufać swoim pociechom i sprawić, by to dziecko decydowało o swoim życiu, by nauczyło się samodzielności i odpowiedzialności. Jako rodzice, wychowawcy, bądźmy aktywnymi ,,wspieraczami z boku", czujnymi obserwatorami swoich dzieci, nie narzucajmy swoich poglądów, nie bądźmy nadopiekuńczy, gdyż w ten sposób nie przygotujemy ich do dorosłego życia. Przeprowadzone przeze mnie badania w Zespole Szkoły Podstawowej i Przedszkola w Kobylinie pokazują, że zajęcia pozalekcyjne są oceniane przez uczniów pozytywnie. Młodzi ludzie uważają, że rozwijają one ich zainteresowania. Uczniowie czerpią z udziału w nich różne pozytywne korzyści, a co najważniejsze,

Moja praca porusza temat czasu wolnego dziecka w młodszym wieku szkolnym. W pierwszym rozdziale pracy, w oparciu o literaturę pedagogiczną i psychologiczną przedstawiłam sylwetkę dziecka w wieku wczesnoszkolnym. Rozdział drugi porusza tematykę czasu wolnego. W nim, również w oparciu o literaturę, wyjaśniłam definicję czasu wolnego oraz przedstawiłam jego formy . Rozdział trzeci ma charakter metodologiczny. Wyjaśniłam w nim pojęcia takie jak: metodologia badań, problem badawczy, przedmiot i cel badań. Ostatni rozdział poświęcony został analizie badań. Zawarte są w niej wyniki z przeprowadzonej wśród rodziców uczniów klas I, II i III. Przedstawię w nim również grupę badaną oraz scharakteryzuję teren badań.

Praca licencjacka dotyczy zajęć teatralnych dla grup w wieku od 6 – 12 lat w Ognisku Wychowawczym nr 6 we Wrocławiu . Praca ma charakter projektowy i skupiam się w niej przede wszystkim na wytłumaczeniu jak ważna dla rozwoju emocjonalnego dziecka w wieku 6 – 12 lat jest edukacja artystyczna. W mojej pracy odwołuję się do teatru jako jednej z lepszych form rozwoju artystycznego u dzieci, ponieważ związane jest to z moimi zainteresowaniami i pracą. Teatr jest według mnie jedną z najbardziej rozwijających dziedzin sztuki, które kształtują dziecko nie tylko twórczo, kreatywnie i artystycznie, ale przede wszystkim pomagają mu się otworzyć, poznać własne psychiczne słabości i wypracować „sposoby” na ich zwalczanie. Teatr uczy dzieci także komunikacji, pracy w grupie i wyrażania emocji. Do realizacji mojego projektu wybrałam grupę dzieci w wieku 6 – 12 lat z Ogniska Wychowawczego nr 6, ponieważ jest to młodzież bardzo zdolna i chętnie aktywizująca się w proponowanych im zajęciach teatralnych. Większość z tych dzieci ma już problemy z akceptacją siebie, otwarciem i komunikacją a także wyrażaniem emocji. Moja praca składa się z sześciu rozdziałów, przy czym rozdział ostatni jest już opisem części projektowej mojej pracy. W rozdziale pierwszym skupiam się na psychologii rozwojowej dziecka w młodszym weku szkolnym, w kontekście rozwoju poznawczego, fizycznego, moralnego, społecznego i emocjonalnego. W rozdziale drugim koncentruje się już na edukacji artystycznej i teatrze jako formie wyrażania siebie. Wyjaśniam czym jest edukacja artystyczna, jakie ma znaczenie dla rozwoju dzieci i młodzieży. Odwołuję się również do historii teatru i jego znaczenia w dzisiejszej edukacji artystycznej. Rozdział trzeci i czwarty opisuje placówkę, w którym przeprowadzałam mój projekt, skupiając się na funkcjonowaniu tego miejsca, jego strukturach, formach, celach, kadrze i wychowankach. Ponieważ Ognisko Wychowawcze nr 6 podlega pod Zespół Ognisk Wychowawczych, to w rozdziale III opisywałam dokładnie funkcje i zadania ZOWu, zaś w rozdziale IV skupiłam się już na samym Ognisku nr 6 i jego strukturze. Rozdział V w mojej pracy dotyczy metod i technik jakie wykorzystywałam w realizowanym przeze mnie projekcie teatralnym. Rozdział VI dotyczył już opisu mojej pracy projektowej, kolejności przeprowadzonych zajęć, dołączonych konspektów a także ewaluacji i podsumowania realizacji projektu.

Przedstawiona praca należy do tego typu, w których analizuje się uczestnictwo indywidualne w kulturze artystycznej. Ta praca jest przykładem analizy nowej formy, która łączy samokształcenie uczestników z profesjonalną pomocą instytucjonalną. Obiektem badań byli uczestnicy instytucji Laboratorium Śpiewu i Mowy (dalej: LŚiM). Przedmiotem badań były zajęcia w LŚiM, które od kilku lat i przygotowuje uczestników w zakresie różnych form muzycznych. Struktura pracy obejmuje trzy części. Pierwsza przedstawia niezbędne wiadomości na temat ludzkiego głosu, druga określa procedurę badawczą, a trzecia jest oceną wartości zajęć przez uczestników tej formy. Rozdział zatytułowany „Pojęcia i funkcjonowanie głosu” pozwala zrozumieć zasadę wykorzystywania głosu w śpiewie i mowie. Ważne są główne wiadomości o powstawaniu i wytwarzaniu zjawisk dźwiękowych.

Moja praca magisterska jest poświęcona zagadnieniu zatrudnienia i rehabilitacji społeczno- zawodowej osób z niepełnosprawnością intelektualną we wrocławskim Zakładzie Aktywności Zawodowej. W drodze do samorealizacji dla każdego z nas praca jest elementem sukcesu. Skutecznie wzmacnia poczucie własnej wartości i zapobiega izolacji społecznej oraz wykluczeniu społecznemu. Chociaż cały czas sytuacja osób z niepełnosprawnością na rynku pracy się poprawia i łatwiej jest im podjąć zatrudnienie to wciąż niestety w Polsce proces ten jest dużym wyzwaniem dla polityki społecznej naszego kraju. Podjęcie zatrudnienia przez osoby z niepełnosprawnością, szczególnie na otwartym rynku pracy nie jest łatwym zadaniem, dlatego chciałam przeprowadzić badania w pracy magisterskiej, które skupią się na działalności wybranego zakładu aktywności zawodowej, jako placówki, która wspiera podejmowanie pracy na otwartym rynku przez osoby z niepełnosprawnością. Celem mojej pracy było ukazanie roli rehabilitacji społeczno- zawodowej i zatrudnienia osób z niepełnosprawnością intelektualną w Zakładzie Aktywności Zawodowej i działalności placówki. Badania są oparte na orientacji jakościowej. Praca jest podzielona na trzy rozdziały. W pierwszym skupiłam się na teoretycznej analizie poruszanych zagadnień i napisałam go w oparciu o literaturę przedmiotu. Opisałam w nim teoretyczne podstawy niepełnosprawności intelektualnej, jej pojęcie, klasyfikację i przyczyny, a także scharakteryzowałam osoby z niepełnosprawnością intelektualną. Następnie w rozdziale pierwszym omówiłam pojęcie rehabilitacji społeczno- zawodowej osób z niepełnosprawnością intelektualną i jej formy. Jest także poruszone zagadnienie sytuacji osób z niepełnosprawnością intelektualną na rynku pracy i polityka ich zatrudnienia. W ostatniej części pierwszego rozdziału dokonałam analizy literatury omawiającej zagadnienie zakładu aktywności zawodowej i opisałam w pracy jego pojęcie i zadania jakie realizuje, podmioty, które są uprawnione do utworzenia zakładu, warunki jakie musi spełnić instytucja, aby nadano jej status zakładu aktywności zawodowej oraz krótko scharakteryzowałam procedurę nadania statusu dla zakładu. W rozdziale drugim przedstawiłam metodologię badań własnych, omówiłam tam przedmiot moich badań, wyszczególniłam ich cel oraz problemy badawcze, które w badaniach zgłębiłam i próbowałam na nie odpowiedzieć. W tym rozdziale opisałam również metody, techniki i narzędzia z jakich korzystałam podczas badań, a na koniec opisałam teren badań. Rozdział trzeci to analiza wyników prowadzonych przeze mnie badań. Odpowiadam w nim na postawione w rozdziale drugim pytania badawcze. Składa się on z pięciu podrozdziałów, a każdy z nich to odpowiedź na jedno pytanie badawcze. Na końcu pracy zamieściłam podsumowanie badań i wnioski.

Wiedza staje się dziś podstawą rozwoju i funkcjonowania współczesnych przedsiębiorstw. Zmaterializowanie wiedzy w postaci nowych technologii, podnosi wartość rynkową organizacji. Pozwala ona także na obniżenie kosztów i podniesienie jakości produktów. Dzięki niej organizacje wprowadzają innowacje, które z czasem pozwalają firmom działać efektywniej oraz pokonać konkurencję na rynku międzynarodowym. Prawdziwa wartość wytworzonego produktu wiąże się z ilością zawartej w niej wiedzy. Idea zarządzania wiedzą nabiera szczególnego znaczenia, w obliczu powstawania nowej gospodarki - gospodarki opartej na wiedzy. Podstawą każdego systemu zarządzania jest kapitał ludzki, który jest nośnikiem wiedzy. Stąd w korporacjach rośnie znaczenie kierownictwa - menedżerów, którzy kierują międzynarodową ekspansywnością przedsiębiorstw. Niniejsza praca dotyczy zakresu mobilności pracowniczej menedżerów. Kierownicy organizacji zmieniając stanowisko, czy to wewnątrz firmy, czy przenosząc się do konkurencyjnego przedsiębiorstwa, transferują pewien zakres wiedzy, niekiedy bardzo specjalistycznej. O sukcesie organizacji decydują ludzie - ich wiedza oraz ich umiejętność wykorzystania jej, dla budowania przewagi konkurencyjnej organizacji. Ważny staje się zatem proces właściwego doboru i rekrutacji menedżerów. Należy zatem dążyć do maksymalnego wykorzystania zasobów, jakimi dysponują członkowie organizacji oraz nieustannie poszukiwać nowego personelu. W celu znalezienia odpowiedzi na pytanie badawcze o zakres, w jakim kryteria rekrutacji menedżerów globalnych, warunkują ich późniejszą mobilność oraz zweryfikowania postawionej hipotezy badawczej, przeprowadzono badanie, za pomocą metody sondażu diagnostycznego na niewielkiej próbie, techniką standaryzowaną – opartą na pośrednim komunikowaniu się – ankietą. Grupę 100 osób, wśród których zrealizowano badanie, dobrano w sposób celowy, spośród menedżerów pracujących we wrocławskiej filii szwajcarskiej korporacji finansowej – Credit Suisse. Praca składa się z czterech rozdziałów - dwóch rozdziałów teoretycznych, rozdziału metodologicznego oraz raportu z badań własnych. W pierwszym rozdziale pracy przedstawiono definicje najważniejszych pojęć: menedżera, kompetencji menedżerskich oraz trzy formy edukacji menedżerskiej (formalną, nieformalną i pozaformalna). Zostały także w nim przytoczone i omówione definicje wiedzy oraz specyfika zarządzania przedsiębiorstwem uczącym się. Rozdział drugi został poświęcony omówieniu elementów otoczenia globalnego oraz istoty funkcjonowania korporacji międzynarodowych w tej przestrzeni. Oprócz tego przedstawiona została teoria procesu kadrowego oraz mobilności pracowniczej. Rozdział trzeci to rozdział metodologiczny, w którym przedstawiono metodologię badań własnych: problematykę badawczą, jej uzasadnienie, hipotezę badawczą, a także pozostałe elementy konceptualizacji i operacjonalizacji badań – zmienne i wskaźniki badawcze. Rozdział czwarty to raport z badań własnych - została w nim zweryfikowa

Celem mojej pracy jest wsparcie dzieci z świetlicy szkolnej w kwestii zaburzenia odżywiania jakim jest anoreksja. Zainteresowałam się tym problemem, ponieważ dotyczy on coraz większej liczby dzieci. W związku z tym przeanalizowałam rozwój dziecka w wieku 11-13 lat. Dokonałam analizy podstawowych pojęć z zakresu anoreksji zwracając uwagę zarówno na deficyty jak i możliwości kompensacji. Opisałam najważniejsze kwestie związane z funkcjonowaniem świetlicy szkolnej. W związku z wykazywanymi przed wychowanków deficytami w zakresie zdrowego odżywiania oraz trybu życia zaplanowałam projekt działań ukierunkowany na ich rozwój. Opierając się na metodach wzmacniających, zajęcia zrealizowałam na zajęciach dodatkowych w świetlicy szkolnej. Po przeprowadzonych zajęciach mogę stwierdzić, że uczniowie zostali zaopatrzeni w szeroki zasób informacji oraz wiedzy na temat zdrowego stylu życia. Problemem były ograniczone ramy czasowe, które nie pozwalały na zrealizowanie wszystkich zamierzonych przeze mnie celów w jednym bloku zajęciowym oraz fakt, iż nie wszystkie cele muszą się udać, ponieważ za każdym razem mamy do czynienia z inną grupą dzieci.

Celem mojej pracy jest korekcja wad postawy u dzieci w wieku wczesnoszkolnym poprzez różnego rodzaju gry i zabawy ruchowe. Temat wydał mi się godny uwagi, ponieważ zauważyłam, że mimo, iż jest to ważny problem w wielu szkołach jest to obszar zaniedbany i wymagający uwagi. W związku z powyższym przeanalizowałam rozwój dziecka w wieku wczesnoszkolnym ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju fizycznego, a następnie przeszłam do charakterystyki najczęściej występujących wad postawy u dzieci. Oparłam się głownie na metodach zadaniowej i bezpośredniej celowości ruchu. Zajęcia zrealizowałam w maju 2016 podczas pięciu spotkań. Po przeprowadzeniu zajęć mogę stwierdzić, że u dzieci wzrosła wiedza na temat wad postawy, a także poszerzyła się wiedza o tym, w jaki sposób się przed nimi uchronić lub je niwelować. Problem sprawiały ćwiczenia techniczne, które trzeba było często powtarzać, aby prawidłowo wykonać każdy krok. Dzieci czasami zniechęcały się. Jednakże generalnie założone cele zostały zrealizowane. Mogę polecić taki cykl zajęć we wszystkich szkołach podstawowych dla dzieci w wieku wczesnoszkolnym.

Problem wypalenia zawodowego dotyka bardzo dużą liczbę nauczycieli, ponieważ należą oni do grupy zawodów społecznych, od których wymaga się zaangażowania emocjonalnego. Na rynku wydawniczym można odnaleźć wiele książek na temat wypalenia zawodowego u nauczycieli, brakuje jednak opracowań mówiących co zrobić by wzmacniać nauczyciela tak, aby jego ścieżka kształcenia i ta zawodowa przebiegały prawidłowo. Nauczycieli jako grupę zawodową, analizuję się w kategoriach zawodu danego i zadanego. Kwestia zawodu danego opiera się na powszechnym przekonaniu, że nauczyciel powinien cechować się odpowiednimi predyspozycjami, co wiąże się z różnorodnymi obciążeniami, takimi jak: presja społeczna, spełnianie oczekiwań, przekonanie o misji, które w niekontrolowany sposób mogą przyczynić się do pogorszenia kondycji psychomotorycznej nauczyciela. Uważam, że jest to jeden z najistotniejszych zawodów w społeczeństwie, obciążany dużą presją społeczną, i pozostawiony „sam sobie”. Moja praca składa się z trzech rozdziałów. W pierwszym z nich pt. „Wypalenie zawodowe - charakterystyka zjawiska” prezentuję różnorodne sposoby definiowania i pojmowania wypalenia zawodowego. Przedstawiam również objawy (fizyczne, psychiczne, zawodowe, interpersonalne), pojęcia mu pokrewne takie jak: zmęczenie, stres, długoterminowe obciążenie. Opisuję jakie są przyczyny wypalenia zawodowego i ich klasyfikacje. Ostatnia część rozdziału poświęcona jest przeciwdziałaniu oraz pomocy w przypadku wypalenia zawodowego. Rozdział drugi to „Pomoc i wsparcie dla nauczycieli w sytuacji wypalenie zawodowego”, w którym przedstawiam specyfikę pracy nauczyciela oraz pełnionych przez niego ról. W pracy omawiam pozycję społeczną nauczyciela oraz wyzwania, zadania i funkcje formalnie i społecznie wymagane. Zwrócę również uwagę, na to co między innymi jest dla mnie ważne w tej pracy, czyli przygotowanie do zawodu nauczyciela oraz jego ścieżka kariery. Na koniec zwracam uwagę na wypalenie zawodowe wśród nauczycieli. Ta część poświęcona jest czynnikom i objawom wypalenia zawodowego oraz roli pomocy i poradnictwa w przeciwdziałaniu temu syndromowi. W ostatnim rozdziale pt. „Sposoby przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu – projekt warsztatu dla nauczycieli” prezentuję zaprojektowany warsztat, stworzony na potrzeby nauczycieli, a jego celem jest nabycie umiejętności zapobiegania wypaleniu zawodowemu przez nauczycieli.

Poniższa praca „Zapobieganie zachowaniom agresywnym u dzieci w wieku 3-6 lat w przedszkolu” zajmuje się tematyką zachowań i manifestacji zachowań agresywnych, które można zauważyć już na etapie przedszkola. Zwalczanie tych negatywnych zachowań jest bardzo istotne w rozwoju dzieci, ponieważ może to rzutować na ich przyszłość. Agresja w przedszkolu ma różne oblicza, najbardziej charakterystycznymi rodzajami dla tej grupy wiekowej jest agresja instrumentalna oraz wroga. Rozwój dziecięcej agresji rozpoczyna się już od urodzenia, kiedy to niemowlę przeżywa frustrację z powodu niezaspokojonych potrzeb. Część teoretyczna pracy opiera się na pojęciu agresji, czym jest i jakie czynniki prowadzą do jej powstawania. Analizując kolejno rozdziały pracy, zachowania agresywne można rozpatrywać w kilku ujęciach – psychologicznym, biologicznym i socjologicznym. Kolejne podrozdziały opisują czynniki nasilające agresję oraz rozpoznawanie sprawcy i ofiary, które z perspektywy pedagoga powinny być najbardziej kluczowym aspektem w tym temacie, który da obraz tego, jakie działania profilaktyczne należy wdrożyć, aby zminimalizować poniżej opisany problem, jak i prawidłowo ocenić, kto jest sprawcą a kto ofiarą. W rozdziale trzecim została opisana placówka pod kątem uwarunkowań prawnych funkcjonowania przedszkola. Zostały tam zawarte elementy opisujące funkcje i zadania przedszkola, metody i formy organizacyjne pracy oraz cele edukacji przedszkolnej. W nawiązaniu do tego powstał kolejny rozdział, w którym została opisana placówka docelowa, w której miał zostać zrealizowany cykl zajęć zapobiegającym zachowaniom agresywnym. W metodyce projektu głównymi odnośnikami w planowaniu zajęć były zaproponowane cele wychowania przez Antoninę Gurycką oraz metody wychowania opisane przez Mieczysława Łobockiego, do których dopasowane zostały scenariusze zajęć zapobiegające agresji. Ostatecznie, część metodyczna pracy, ze względu na panującą sytuację epidemiczną w kraju nie została zrealizowana. Mimo tego, poniższa praca pozwala na zgłębienie problematyki, jaką jest agresja w przedszkolu oraz na odpowiednie reagowanie na problemy, które są z nią związane.

Przejawiane przez dziecko zachowania agresywne, są odpowiedzią na zaburzone relacje społeczne i rodzinne, które mogą przekreślić jego prawidłowy rozwój. W harmonijnym procesie dorastania koniecznym jest zapewnienie dziecku odpowiednich warunków bezpieczeństwa, wzajemnego poszanowania i zaufania. Problem agresji był widoczny od zawsze, jednak w dzisiejszych czasach nabrał on nowego znaczenia. Cały czas badane są skutki możliwego wpływu na psychikę młodego człowieka, takimi będą na przykład złe wzorce naśladowane przez dziecko, negatywny i demoralizujący przekaz mediów społecznościowych, czy też całkiem nowe pojęcie „deficytu natury”. Wychowanie w prawidłowo funkcjonującej rodzinie jest fundamentem od którego zależy cały proces dorastania dziecka. Jeżeli proces ten nie będzie przebiegał tak jak powinien, rola ta może być przejęta przez instytucje stworzone właśnie w tym celu. Ważne na tym etapie wydaje się kompensowanie dziecku braków, jakich zaznało w domu rodzinnym, zatem aby przeciwdziałać rozwijaniu się postawy lekceważącej dla cierpienia innych, opisana zostanie agresja, jako jedna z ważniejszych przeszkód w życiu dorastającego dziecka.

Tematem mojej pracy licencjackiej jest zapobieganie zagrożeniom płynącym z internetu wśród dzieci w młodszym wieku szkolnym w szkole podstawowej. Profilaktyka w tym kierunku ma szczególne znaczenie, ponieważ internet w dzisiejszych czasach jest dostępny dla większości ludzi, a wiek w jakim dzieci zaczynają z niego korzystać obniża się. Zagrożenia, na jakich się skupiłam to przede wszystkim nadmierne korzystanie z internetu, mowa nienawiści w sieci, a także ryzykowne zachowania najmłodszych, czyli podawanie swoich danych obcym osobom, nadmierne zaufanie w stosunku do ludzi poznawanych w sieci. Projekt w ramach pracy licencjackiej zrealizowałam w grupie dzieci z III klasy szkoły podstawowej. Celami jakie sobie założyłam były przede wszystkim: poszerzenie wiedzy dzieci na temat zagrożeń, jakie napotykają w internecie, wyposażenie ich w umiejętności radzenia sobie w sytuacji zagrożenia, tak by umieli zadbać o bezpieczeństwo swoje i innych użytkowników sieci, a także poznali inne formy spędzania czasu wolnego ze szczególnym zwróceniem uwagi na aktywność fizyczną. Podczas realizowanych przeze mnie zajęć dzieci miały okazję poznać zagrożenia i nauczyć się z nimi radzić, a także zapoznać się z aktywnymi formami spędzania wolnego czasu, by ograniczyć czas, który spędzają przed ekranami komputerów.

Temat mojej pracy brzmi "Zapoznawanie dzieci ze zjawiskiem wielokulturowości na przykładzie autorskiego projektu działań edukacyjnych w klasie pierwszej." Postanowiłam zająć się tym zagadnieniem, ponieważ wielokulturowość wpisana jest w historię ludzkości od zarania dziejów. Coraz częściej w polskiej szkole, przedszkolu czy innej placówce oświatowej możemy spotkać dzieci, które określimy jako odmienne kulturowo. Świat idzie do przodu, więc bardzo ważne jest aby najmłodsi wiedzieli czym jest wielokulturowość, po to aby mogli odnaleźć się w późniejszym życiu. W opracowaniu przyjęto, że wielokulturowość jest zjawiskiem polegającym na współwystępowaniu na ograniczonej granicami państwowo - terytorialnymi przestrzeni dwóch lub większej ilości grup o odrębnych językach, wyznaniach, obyczajach, tradycjach i systemach organizacji społecznej. Współwystępowanie kultur jest następstwem kontaktu kulturowego, powstającego na skutek podboju, kolonizacji, aneksji czy migracji. Największą rolę w kształtowaniu współczesnych modeli wielokulturowości odegrały zjawiska kolonizacji i migracji, lecz wcale nie wyklucza to innych przesłanek. Praca licencjacka ma charakter projektowy. Przedstawione w niej zagadnienia opracowane zostały na podstawie wnikliwej analizy aktualnej literatury przedmiotu z zakresu pedagogiki, psychologii, socjologii. Autorski projekt działań edukacyjnych pt.: „Poznaj inne kultury!” składający się z trzech scenariuszy planowanych do przeprowadzenia w określonej kolejności, które stanowią pełną całość realizowany został w całości w trybie stacjonarnym w Szkole Podstawowej nr 17 we Wrocławiu w terminie od 01.03.21 do 12.03.21. Przeprowadzenie zajęć odbyło się zgodnie z zasadami reżimu sanitarnego. Niniejsza praca składa się ze wstępu, trzech rozdziałów, zakończenia, bibliografii oraz aneksu. W pierwszym rozdziale pracy pt. „Problematyka badawcza w świetle literatury przedmiotu” przedstawiono informacje dotyczące sylwetki rozwojowej dziecka w wieku wczesnoszkolnym, postawy jako elementu społecznego funkcjonowania dziecka, tolerancji w systemie wartości trzecioklasistów, a także roli nauczyciela w edukacji wczesnoszkolnej. W drugim rozdziale pt. „Autorski projekt działań edukacyjnych Poznaj inne kultury!” ,zaprezentowano informacje, dotyczące teoretycznych podstaw projektu edukacyjnego, kontekst realizacyjny, a także scenariusze zajęć edukacyjnych. Natomiast trzeci rozdział pt. „Ewaluacja zaplanowanego projektu działań edukacyjnych” stanowi prezentację teoretycznych ujęć procesu ewaluacji, sposobów przeprowadzania ewaluacji oraz autorefleksję.