Definicja stresu zakłada, że jest to sytuacja, w której dana jednostka ocenia posiadane przez siebie zasoby jako niewystarczające do poradzenia sobie z nią. To zjawisko powszechne, dotyczące osób w każdym wieku. W przypadku dzieci i młodzieży jednym z głównych źródeł stresu jest szkoła. Niniejsza praca została poświęcona tematyce stresu w odniesieniu do młodzieży ponadgimnazjalnej, szczególnie maturzystów, którzy mogą doświadczać silnego napięcia w związku z koniecznością zmierzenia się z egzaminem dojrzałości. Niezależnie od tego, czym stres jest spowodowany, najczęściej wywołuje on szereg nieprzyjemnych emocji, co w konsekwencji wywołuje dążenie jednostki do zminimalizowania negatywnych doznań. Próby zmierzenia się z tym niepożądanym zjawiskiem określane są mianem radzenia sobie ze stresem. W danej pracy został zaprezentowany przykładowy konspekt zajęć, których celem jest zaznajomienie młodzieży z tematyką i specyfiką stresu oraz przedstawienie niektórych technik radzenia sobie z nim. Zajęcia zostały przeprowadzone w grupie maturzystów, uczniów Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Szczercowie.

Praca składa się ze wstępu, trzech rozdziałów, zakończenia i bibliografii. W rozdziale pierwszym dokonałam analizy literatury przedmiotu. Przedstawiona została sylwetka psychofizycznego rozwoju dziecka, umiejętność czytania, stanowisko jakie zajmuje rodzic, nauczyciel i jaki wpływ na przyswajanie nauki czytania mają mass media. W drugim rozdziale zawarłam projekt własnych działań edukacyjnych oraz przedstawiłam scenariusze. Trzeci rozdział zawiera ewaluację w pojęciu teoretycznym, ukazałam jego realizację oraz autoewaluacje.

Tematem pracy jest wspomaganie poczucia pewności siebie dzieci w wieku przedszkolnym poprzez aktywność plastyczną na podstawie projektu działań edukacyjnych. Pierwszy rozdział pracy skupia się na pojęciu nieśmiałości, czym jest i jak może wpływać na jednostkę. Szeroko opisana jest również aktywność plastyczna oraz etapy rozwojowe twórczości plastycznej. W rozdziale zwracana jest uwaga na pozytywny wpływ aktywności twórczej na osobowość dziecka. Opisane zostały metoda malowania dziesięcioma palcami, a także metoda Edukacji przez Ruch. W drugim rozdziale zaprezentowany zostaje autorski projekt działań edukacyjnych „Tworzę z innymi”. Szeroko opisane zostały teoretyczne założenia projektu, w tym jego cele i procedury ich osiągania. W trzecim rozdziale niniejszej pracy przedstawiono pojęcie ewaluacji, jej istotę i znaczenie w pracy nauczyciela, oraz przydatne w niej metody badawcze. Opisana została koncepcja refleksyjnego praktyka, która została przyjęta podczas procesu. W zakończeniu pracy przedstawiona zostaje autoewaluacja podjętych działań edukacyjnych. Stworzenie pracy dyplomowej, a także skonstruowanie i przeprowadzenie zajęć, przyczyniło się do wzrostu kompetencji autorki. Projekt nie został w pełni zrealizowany, przez co nie osiągnięto jego głównego celu.

Celem mojej pracy jest wspomaganie poczucia własnej wartości u dzieci w młodszym wieku szkolnym w obliczu sieroctwa w placówce socjalizacyjnej. Zainteresowałam się tym zagadnieniem z uwagi na problem, jaki występuje, podczas, gdy dziecko staje się opuszczone oraz, gdy trafia do instytucjonalnej pieczy zastępczej. W związku z tym, przeanalizowałam rozwój dziecka w okresie późnego dzieciństwa. Został także dokonany przegląd podstawowych pojęć związanych z tematem poczucia wartości oraz sieroctwa, głównie opartego na sieroctwie społecznym. W pracy zostały ukazane przyczyny oraz konsekwencje związane w niskim poczuciem własnej wartości, a także możliwości jego wspierania. Opisałam najważniejsze zagadnienia dotyczące funkcjonowania placówki opiekuńczo-wychowawczej typu socjalizacyjnego, opierając się na działaniu Domu Dziecka im. św. Mikołaja Caritas Archidiecezji Wrocławskiej w Kątach Wrocławskich. Z uwagi na objawianie się u podopiecznych tej placówki możliwości występowania niskiej samooceny przejawiającej się brakiem wiary w siebie, częstym porównywaniem swojej osoby w stosunku do innych oraz pogorszeniem swojego zachowania, zaplanowałam projekt działań nakierowanych na ich optymalizację oraz rozwój ich samooceny. Opierając się głównie na metodzie pracy z grupą oraz metodach kontaktu bezpośredniego zajęcia zrealizowałam w maju w 2017 roku dwa razy w tygodniu. Po zakończeniu przeprowadzonych zajęć jestem w stanie stwierdzić, iż część podopiecznych nie sądziła, iż w oczach reszty grupy jest postrzegana w sposób pozytywny. Niektóre zajęcia stanowiły niewielki problem dla wychowanków. Początkowo nie były w stanie wymyślić słów, które opisywały ich w sposób pozytywny. Były z tego powodu trochę smutne oraz przejawiały brak wiary do swojej osoby. Mogę stwierdzić, iż założone cele zostały zrealizowane.

W mojej pracy licencjackiej, zajęłam się problemem wspomagania procesów percepcyjnych u osób z niepełnosprawnością wzrokową. Skupiłam się na tym jak te osoby funkcjonują pomimo swoich deficytów, jak ważną rolę w ich życiu pełnią nieuszkodzone zmysły. Na czym polega kompensacja oraz jakimi technikami posługują się w codziennym życiu. W pierwszym rozdziale mojej pracy starałam się przybliżyć ważne dla tego typu niepełnosprawności terminy, opisałam klasyfikację oraz główne przyczyny uszkodzeń wzroku, a także przebieg rozwoju dziecka z wadami wzroku we wszystkich jego aspektach: rozwój poznawczy, rozwój fizyczno- motoryczny, emocjonalno społeczny oraz rozwój poznawczy. Drugi rozdział mojej pracy dotyczy głównie zmysłów. Wyjaśniam w nim podstawowe pojęcia takie jak wrażenia zmysłowe, procesy percepcyjne, kompensacja. Następnie skupiłam się na wytłumaczeniu na czym polega odbieranie i przetwarzanie bodźców przez konkretne zmysły, jaką drogę muszą pokonać. Trzeci rozdział jet moim autorskim projektem edukacyjnym,przeprowadzonym na siedmioletniej dziewczynce, która jest niewidoma. Projekt ten polega na przeprowadzeniu cyklu zajęć, mających za zadanie wspomaganie, stymulowanie konkretnych zmysłów.

Przedmiotem badań niniejszej pracy była próba scharakteryzowania procesów wspomagania przez nauczycieli rozwoju uzdolnień u dzieci w przedszkolu. Praca składa się z trzech części: teoretycznej, która zawiera trzy rozdziały, metodologicznej oraz empirycznej. W pierwszym rozdziale części teoretycznej znajdują się koncepcje zdolności w literaturze naukowej, opisana terminologia uzdolnień oraz wybrane koncepcje zdolności. W drugim rozdziale przedstawiono rozpoznawanie oraz wspomaganie uzdolnionych dzieci. Dokładnie opisane cechy charakterystyczne dla dziecka uzdolnionego oraz przykładowe działania, jakie nauczyciel może wykorzystywać podczas wspomagania. Opisane zostały również metody aktywizujące w edukacji przedszkolnej, które są bardzo istotne podczas pracy z dzieckiem w tak młodym wieku. W niniejszym rozdziale została również poruszona tematyka planów i programów indywidualnych dzięki, którym nauczyciel dokładnie wie, co powinien zrealizować oraz w jaki sposób pracować z wybranym wychowankiem. W trzecim rozdziale przedstawiono wpływ środowiska w rozwijaniu uzdolnień u dzieci. Zawarto w nim rolę rodziców oraz nauczyciela w procesie wspomagania, ponieważ odgrywają oni istotną rolę w życiu, jak i rozwoju dziecka. Ponadto pomagają w zaspokajaniu podstawowych potrzeb wychowanka. W drugiej części pracy przedstawione zostały podstawy metodologiczne, które są niezbędne do zrealizowania planowanych badań. Znajduje się w niej dokładny opis metodologii, szczegółowo wyjaśniono celowość przeprowadzania badań oraz przedstawiono główny cel niniejszej pracy. Ponadto wyszczególniono cztery problemy badawcze, strategię badawczą oraz opisano metody, techniki i narzędzia, które wykorzystuje się podczas badań. W ostatniej części przedstawiono wyniki badań. Opisano w niej doświadczenia czterech nauczycielek, z którymi przeprowadzono wywiad oraz zaprezentowano dokładne wyniki badań.

Praca ma charakter projektowy składa się ze wstępu, trzech rozdziałów, zakończenia oraz bibliografii i aneksu. Jej tematem jest wspomaganie rozwoju dzieci w wieku przedszkolnym z wykorzystaniem dogoterapii. W pierwszym rozdziale w oparciu o literaturę przedstawiłam problematykę pracy. Charakteryzuję rozwój dziecka w wieku przedszkolnym. Wymieniam formy wspierania rozwoju dzieci oraz wskazuję korzyści płynące z dogoterapii. Rozdział drugi dotyczy autorskiego projektu edukacyjnego pt. „Wsparcie na czterech łapach”, którego głównym celem jest wspomaganie rozwoju dzieci w wieku przedszkolnym. Na podstawie literatury zdefiniowałam czym jest projekt, następnie przedstawiłam cele i założenia projektu, który zrealizowałam w przedszkolu, w oparciu o 6 autorskich scenariuszy. Trzeci rozdział zawiera ewaluację własnych działań edukacyjnych. Wyjasnilam pojecie ewaluacji podkreslilam jej znaczenie i dokonałam autoewaluacjji, w których kolejno opisuje kontekst sytuacyjny realizacji zajęć, znaczenie ewaluacji w pracy nauczyciela oraz dokonuje autoewaluacji. W ostatnim z tych podrozdziałów oceniam własne działania odnoszące się do realizowanego projektu edukacyjnego. Podsumowanie procesu tworzenia i realizacji projektu opisuję w zakończeniu, w którym dodatkowo dokonuję oceny własnych kompetencji. Zaprezentowałam w aneksie wykonane przez siebie pomoce dydaktyczne, które wykorzystałam podczas realizacji projektu „Wsparcie na czterech łapach”.

Problematyka mojej pracy dotyczy wspomagania rozwoju dzieci w wieku wczesnoszkolnym o specjalnych potrzebach edukacyjnych, podczas zajęć w świetlicy szkolnej działającej na terenie Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Westerplatte w Stroniu Śląskim. Zainteresowałam się tą problematyką ze względu na fakt, iż coraz więcej dzieci, rozpoczynających edukację szkolną, boryka się z trudnościami w zakresie uczenia się czytania, pisania i liczenia, a także w obszarze adaptacji społecznej. Bardzo często uczniowie Ci posiadają orzeczenie o dysleksji i wymagają wsparcia w ramach zajęć reedukacyjnych, których organizacją zajmuje się szkoła. Pierwszy rozdział pracy obejmuje analizę obszarów rozwojowych dziecka w wieku wczesnoszkolnym. Drugi rozdział pracy przedstawia zagadnienie specjalnych potrzeb edukacyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem dysleksji. Przedstawiono w nim podstawowej definicje oraz wpływ specjalnych potrzeb edukacyjnych na przebieg nauki. Kolejnym etapem pracy jest rozdział prezentujący genezę powstania oraz specyfikę działania świetlicy szkolnej. Uzupełnia go charakterystyka placówki wybranej do realizacji projektu pedagogicznego, świetlicy w Szkole Podstawowej im. Bohaterów Westerplatte w Stroniu Śląskim. Zwieńczeniem pracy jest cykl pięciu zajęć, które zrealizowałam w grupie wychowanków świetlicy z klas 1-3. Tworząc projekt starałam się dobierać, zabawy oraz ćwiczenia, które byłyby dla uczniów połączeniem przyjemnego z pożytecznym. Uważam, że projekt wspomaga dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych, szczególnie w zakresie nauki czytania i pisania.

Celem mojej pracy jest wspomaganie dzieci w świetlicy szkolnej w kwestii rozwoju aktywności twórczej. Zainteresowałam się tym problemem, ponieważ zaobserwowałam, że w dzisiejszych czasach wychowankowie raczej zmuszani są do odtwórczości, a przy tym pozbawiani są twórczej ekspresji. W związku z powyższym przeanalizowałam rozwój dziecka w wieku wczesnoszkolnym i dokonałam analizy podstawowych pojęć z zakresu aktywności twórczej wskazując zarówno na deficyty jak i możliwości kompensacji. Opisałam najważniejsze kwestie związane z funkcjonowaniem świetlicy szkolnej. Szczególnie wnikliwie przeanalizowałam działalność świetlicy szkolnej w Szkole Podstawowej nr 71 im. Leona Kruczkowskiego we Wrocławiu. Ponieważ wychowankowie działali odtwórczo i wykazywali deficyty w zakresie pamięci wzrokowej, myślenia skojarzeniowego, twórczego i spontanicznego działania zaplanowałam projekt działań ukierunkowany na ich kompensację. Opierając się głównie na metodach i technikach plastycznych, zajęcia zrealizowałam w maju 2018 roku na zajęciach świetlicowych dwa razy w tygodniu. Po przeprowadzeniu zajęć mogę stwierdzić, że u wychowanków wzrosła umiejętność myślenia skojarzeniowego, ekspresja twórcza, umiejętność wyjścia poza schematy oraz cechy osobowości twórczej takie jak spontaniczność i ciekawość. Problemy sprawiły zajęcia dotyczące wzmacniania w wychowankach pamięci wzrokowej, ponieważ po wykonaniu właściwej pracy plastycznej, dzieci nie chciały rozcinać jej na elementy tworzące puzzle, poprzez które miały ćwiczyć swoją pamięć wzrokową. Jednakże generalnie założone cele zostały zrealizowane. Mogę polecić taki cykl zajęć do realizacji w świetlicach szkolnych, w szczególności wśród wychowanków w wieku wczesnoszkolnym.

Zagadnieniem, które poruszam w mojej pracy jest wspomaganie rozwoju dziecka wczesnoszkolnego, mającego zaburzenia w sferze emocjonalnej. Wybrałam ten temat, dlatego że zaobserwowałam wzrost ilości osób mającej kłopot z wyrażaniem swoich uczuć. Według mnie problem wymaga szczególnej uwagi, ponieważ emocje towarzyszą nam przez całe życie, toteż prawidłowe ich okazywanie wpływa na jego jakość. W rozdziale pierwszym opisuję sylwetkę rozwoju psychofizycznego dziecka w wieku wczesnoszkolnym, uwzględniając rozwój fizyczny, poznawczy, emocjonalny, społeczny oraz moralny. Biorę pod uwagę proces wchodzenia przez dziecko w nową dla niego rolę - ucznia. Analizuję również wybrany temat w oparciu o literaturę przedmiotu, zaznaczając także rolę nauczyciela i kompetencje, które są mu potrzebne we właściwym wspomaganiu rozwoju emocjonalnego wychowanka. Rozważam czynniki, które wpływają na ujawnianie określonych zachowań świadczących o problemach w kontrolowaniu emocji. Rozdział drugi zawiera teoretyczny opis przedsięwzięcia, jakim jest autorski projekt działań edukacyjnych oraz jego główne cele i założenia. W tej części pracy znajdują się scenariusze zajęć, które związane są z analizowanym przeze mnie zagadnieniem, a także opis warunków realizacji projektu. Ostatnim rozdziałem jest ewaluacja, rozumiana jako proces. Podrozdział pierwszy jest opracowaniem teoretycznym tego procesu, natomiast drugi przedstawia ewaluację przeprowadzonych przeze mnie zajęć, krótkie podsumowanie i kierunki w dalszej pracy pedagogicznej. Zakończenie nawiązuje do części teoretycznej i prowadzonych przeze mnie działań. Praca zawiera też aneksy, w których umieściłam zdjęcia materiałów i prac plastycznych wykonanych przez dzieci podczas zajęć.

Problematyką pracy jest wspomaganie rozwoju emocjonalno-społecznego dzieci w wieku przedszkolnym przez edukację plastyczną i muzyczną. Celem przeprowadzonych badań jest określenie wspomagania rozwoju emocjonalno-społecznego dzieci w wieku przedszkolnym przez edukację plastyczną i muzyczną. Głównym problem badawczym w pracy jest wspomaganie rozwoju emocjonalno-społecznego dzieci w wieku przedszkolnym przez edukację plastyczną i muzyczną. Poruszonymi elementami w szczegółowych problemach badawczych były potrzeby i pragnienia dzieci w wieku przedszkolnym oraz wyrażanie i rozumienie emocji. Problemy szczegółowe dotyczyły również nawiązywanie relacji z rówieśnikami, komunikowania się, zabawy, ujawniania zainteresowań i pasji oraz współpracy w wieku przedszkolnym podczas zajęć muzycznych i plastycznych. Na potrzeb pracy ważne było również zbadanie trudności w funkcjonowaniu emocjonalno-społecznym. Bardzo istotnym tematem, który został poruszony jest rola nauczyciela oraz metody i techniki wspomagające rozwój emocjonalno-społeczny dzieci w wieku przedszkolnym. Badana grupa obejmowała piątkę dzieci w wieku przedszkolnym. Z przeprowadzonym badań wynika, że edukacja plastyczna i muzyczna ma bardzo kluczowy wpływ na rozwój emocjonalno-społeczny w wieku przedszkolnym. Dzieci, które są wycofane lub mają problem z opanowaniem swoich emocji, poprzez obcowanie ze sztuką uczą się prawidłowo funkcjonować w tej sferze.

Współczesne przedszkolaki nie rzadko zmagają się z wieloma problemami. U wielu dzieci diagnozowane są problemy emocjonalne, a także choroby psychiczne, które utrudniają im prawidłowe funkcjonowanie w rzeczywistości, w której przyszło im żyć. Na świecie nie brakuje również dzieci niepełnosprawnych, a także z całościowymi zaburzeniami rozwojowymi. Życie tych dzieci często obfituje w ból i poczucie niesprawiedliwości. Jedną z metod terapeutycznych, która pomaga takim jednostkom jest bajkoterapia. Wykwalifikowanych bajkoterapeutów jest jednak niewielu, jednakże nieposiadanie tej kwalifikacji nie uniemożliwia nauczycielom wychowania przedszkolnego wykorzystania bajki terapeutyczne w swojej pracy. Nie każdy wychowawca jednak korzysta z tej możliwości. Nie rzadko wynika to z braku znajomości oraz nieumiejętności wykorzystania tego narzędzia. Tematem mojej pracy jest wspomaganie rozwoju emocjonalno-społecznego dzieci w wieku przedszkolnym za pomocą bajki terapeutycznej. W części teoretycznej pracy przedstawiłam zagadnienia wywodzące się z psychologii rozwojowej, takie jak specyfika rozwojowa dzieci w wieku przedszkolnym ze szczególnym uwzględnieniem ich rozwoju społeczno-emocjonalnego. Odniosłam się również do pozostałych sfer rozwojowych – rozwoju poznawczego, rozwoju motorycznego, a nawet – rozwoju moralnego oraz rozwoju mowy małego dziecka. W rozdziale tym nie zabrakło również opisu zjawiska, jakim są dziecięce lęki. Część teoretyczna mojego opracowania obejmuje także rozważania związane z pojęciem bajki terapeutycznej oraz jej rolą i możliwościami w zakresie dynamizowania rozwoju społeczno-emocjonalnego dzieci w wieku przedszkolnym. Wymieniłam także typy bajek terapeutycznych i je scharakteryzowałam. Często odwoływałam się do pozycji książkowych autorstwa Marii Molickiej, która uważana jest za pionierkę wskazanej problematyki, a także – twórczynię jednego z najpopularniejszych i największych zbiorów bajek terapeutycznych. Część praktyczna mojej pracy obejmuje treści związane z założeniami, realizacją oraz ewaluacją mojego projektu edukacyjnego zatytułowanego „Spotkanie z bajką”. Projekt ten obejmował przeprowadzenie cyklu zajęć w grupie dzieci 6-letnich. Zajęcia te odbywały się w oparciu o stworzone przeze mnie scenariusze zajęć. W trakcie projektu wykorzystane zostały wybrane przeze mnie bajki terapeutyczne autorstwa Marii Molickiej. W zakończeniu dokonuję podsumowania rozdziałów znajdujących się w mojej pracy. W bibliografii umieściłam literaturę, po którą sięgałam w trakcie pisania pracy.

Praca porusza problematykę związaną ze wspomaganiem rozwoju i edukacji dzieci z zespołem Aspergera w szkole podstawowej z oddziałami integracyjnymi. Deficyty, które ujawniają dzieci z zespołem Aspergera wymagają kompleksowych i specjalistycznych działań, które usprawnią zaburzone funkcje, zniwelują trudności i wspomogą mocne strony dziecka. Głównym celem badań przeprowadzonych w ramach pracy jest określenie sposobów wspomagania rozwoju i edukacji dzieci z zespołem Aspergera w szkole podstawowej z oddziałami integracyjnymi. Realizując badania posłużono się metodą indywidualnych przypadków wybierając tym samym pięcioro dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na diagnozę zespołu Aspergera. Badane dzieci uczęszczały do szkół podstawowych z oddziałami integracyjnymi i były wspierane w edukacji przez nauczyciela wspomagającego. W wyniku przeprowadzonych badań okazało się, że rozwój i edukacja dzieci z zespołem Aspergera jest wspomagana poprzez stosowanie różnorodnych zabiegów wychowawczych i terapeutycznych. Wśród wykorzystywanych metod i technik można wymienić metodę behawioralną, trening umiejętności społecznych, arteterapię, psychodramę i wiele innych działań umacniających funkcjonowanie sfery emocjonalnej, społecznej, językowej czy poznawczej. Wieloetapowa i różnorodna terapia stwarza jednostce możliwość do poprawy jej funkcjonowania i zachowania. Badania dowiodły także znaczącą rolę pedagoga, który jest bardzo ważnym ogniwem w całym tym procesie i od jego wiedzy, kompetencji, doświadczenia, ale i zaangażowania w pracę z konkretnym przypadkiem zależny jest stopień efektywności wdrożonych działań.

Tematem mojej pracy dyplomowej jest „Wspomaganie rozwoju intelektualnego dzieci w wieku 9-12 przez zabawę”. W polskich szkołach coraz częściej występuję problem dotyczący nauki pod schemat. Uczniowie nie mają możliwości nauki dziedzin, które je interesują. Nauczyciele coraz częściej ulegają wypaleniu przez co ich praca staję się mniej efektywna i interesująca. Od dzieci wymaga się by przyswajały materiał, który nie jest dla nich zrozumiały. Uczą się na pamięć rzeczy, których nie będą w stanie wykorzystać ponieważ są dla nich niezrozumiałe . W mojej pracy dyplomowej proponuje rozwiązanie nauki poprzez zabawę, która wspomaga rozwój intelektualny. Dzięki włączeniu różnych metod i technik dzieci są wstanie przyswoić większą ilość materiału. Wspomaganie rozwoju intelektualnego powinno dotyczyć przede wszystkim „rozgrzania” mózgu poprzez łamigłówki oraz zagadki. Dla mnie jest to bardzo istotne, ale chciałam również pokazać jak dzieci poprzez zabawę w miłej bezstresowej atmosferze nabywają nieświadomie wiedzę. Każdy uczeń ma w sobie potencjał, kompetencje do nauki, ale czasami są one zakłócone poprzez różne wydarzenia. W dzisiejszych czasach dzieci żyją w stresie pod presją. Nie cieszą się możliwością nauki, poznawaniem świata. Szkoła nie kojarzy się dzieciom z szansą zdobycia interesującej wiedzy, rozwoju. Kojarzy się ze stresem i brakiem czasu na odpoczynek i zabawę.

Praca licencjacka porusza temat współpracy i współdziałania w grupie rówieśniczej dzieci w wieku dorastania. W pracy ukazano charakterystykę współpracy oraz grupy rówieśniczej wraz z definicjami, rodzajami i funkcjami. Komponenty te są kluczowe do omówienia zagadnień zawartych w pracy. Praca licencjacka podejmuje również temat Internetu i social mediów oraz ich wpływu na jakość umiejętności współpracy i kontaktów międzyludzkich adolescentów w grupie rówieśniczej. Celem pracy jest opisanie zjawiska współpracy i współdziałania w grupie oraz wpływu jaki wywiera Internet na młodych ludzi i ich umiejętność współpracy.

Tematem przewodnim pracy licencjackiej jest „Wspomaganie rozwoju kreatywności dzieci w wieku przedszkolnym poprzez ekspresję plastyczną na podstawie projektu działań edukacyjnych”. Praca składa się ze wstępu, trzech rozdziałów, zakończenia, bibliografii oraz aneksu. Pierwszy rozdział zawiera treści teoretyczne stanowiące przedstawienie problematyki pracy. Dotyczą one ekspresji plastycznej, twórczości i kreatywności. Ukazane zostały w nim techniki plastyczne oraz metody pracy z dziećmi, a także sylwetka rozwojowa dziecka w wieku przedszkolnym. W drugim rozdziale został przedstawiony projekt działań edukacyjnych „Jestem aktywny i kreatywny” oraz jego cele, założenia i kontekst wynikający z jego realizacji. Szczegółowo została w nim opisana teoria konstruktywizmu, koncepcja refleksyjnego praktyka, taksonomia Benjamina Blooma oraz kreatorski model zajęć. Trzeci rozdział stanowi swego rodzaju podsumowanie i dotyczy ewaluacji i autoewaluacji. Treści te dotyczą, zarówno teorii ewaluacji i autoewaluacji, jak i refleksji własnej nad podjętymi działaniami w trakcie realizacji projektu, w tym określenia czy zamierzony cel został osiągnięty. Podjęte w ramach realizacji projektu edukacyjnego działania w obszarze ekspresji plastycznej podobały się dzieciom i pokazały, iż możliwe jest wspomaganie rozwoju kreatywności dzieci w wieku przedszkolnym poprzez ekspresję plastyczną.

Projekt dotyczący wspomagania motoryki małej u dzieci w wieku wczesnoszkolnym, rozpoczyna się krótkim wstępem, który wprowadza czytelnika w tematykę pracy. Pierwsze rozdziały zawierają opis rozwoju motoryki małej u dziecka w wieku wczesnoszkolnym oraz jej wpływ na rozwój poznawczy, społeczny oraz emocjonalny. Czytelnik dowiaduje się jaką rolę w życiu dziecka odgrywa dobrze rozwinięta motoryka mała, i co się może stać, w przypadku gdy dziecko nie będzie miało odpowiedniego poziomu sprawności manualnej. W kolejnych rozdziałach przedstawione są przyczyny oraz objawy zaburzeń motoryki małej oraz sposoby jej korygowania i wspomagania. W pracy występuję również krótki rozdział, dotyczący deficytów i opóźnień w rozwoju motoryki małej u dzieci z niepełnosprawnością. Projekt pedagogiczny zawiera 4 scenariusze zajęć, wspomagających rozwój motoryki małej, poprzez odpowiednio dobrane metody i techniki plastyczne. Głównymi celami projektu jest zachęcenie dzieci, do tego aby wykonywały różne prace plastyczne, które wpływają na rozwój sprawności manualnej. Ćwiczenia, które wychowankowie mieli za zadanie wykonać, były proste i szybko się je robiło. Na pierwszych zajęciach dzieci malowały przy użyciu 10 palców i dłoni. Na drugich zajęciach wychowankowie wyklejali rysunki konturowe różnymi ziarnami. Na przedostatnich zajęciach pokazałam dzieciom, w jaki sposób wykonuje się żabki z orgiami. Czwarte zajęcia dotyczyły wykonywania wełnianych myszek. Projekt został zrealizowany w świetlicy środowiskowej we Wrocławiu. Po jego zakończeniu, została napisana szczegółowa refleksja pedagogiczna, dotycząca przebiegu i efektywności zajęć.