W pracy skupiłam się na analizie znaczenia różnorodnych zabaw i zabawek dla rozwoju małego dziecka. Niemal od pierwszych dni dziecka nieodłącznym atrybutem stają się zabawki.Powszechnie znany jest fakt,że zarówno z jedną z najważniejszą potrzeb małego dziecka jest zabawa. Podstawową formą aktywności dziecka jest również zabawa. Dominującą organizacyjną formą pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym jest też zabawa. Moja praca zawodowa jako nauczycielki przedszkola przyczyniła się w dużym stopniu do wyboru tematu pracy. Jestem również matką i pojęcia zabawy i zabawki towarzyszą mi na co dzień.W pracy zwróciłam uwagę na to ,że małe dziecko spędza wiele czasu bawiąc się samodzielnie ,z rówieśnikiem lub z inną osobą z najbliższego otoczenia(np.z babcią czy dziadkiem).Stwarzanie sytuacji zabawowych zarówno przez rodziców jak i nauczycieli,a także dobór zabawek jest niezwykle istotnym problemem. Niektórzy rodzice kupują swoim dzieciom olbrzymie ilości różnorodnych zabawek, inni zaś są przekonani,że wydatki na zabawki są zbędne,a sama zabawa jest zwykłą stratą czasu.Zarówno jedno, jak i drugie stanowisko może być źródłem wielu problemów wychowawczych. Nadmiar zabawek jak i ich brak mogą niekorzystnie wpływać na rozwój dziecka. Zabawki jako przedmioty powinny pobudzać dziecięcą wyobraźnię i zachęcać do coraz to nowszych, bardziej kreatywnych aktywności. Dorośli, zarówno nauczyciele jak i rodzice, powinni brać pod uwagę fakt, że zabawa sama w sobie jest również możliwością nawiązywania bliskich relacji: dziecka z dziecka, dziecka z dziećmi czy dziecka z dorosłym i dorosłymi. Im większa więź dziecka z rodzicem we wczesnym etapie jego życia, tym większa szansa na dobre, różnorodne kontakty społeczne dziecka. Zabawa jako podstawowa forma aktywności małego dziecka jest pierwszoplanową działalnością aż do chwili rozpoczęcia nauki w szkole. Wykonując zawód nauczyciela codziennie miałam możliwość obserwacji dzieci w trakcie zabawy z różnorodnymi zabawkami. Z tymi, które dorośli wyprodukowali dla nich "fabrycznie" i z tymi przedmiotami, które dzieci przysposobiły sobie jako zabawkę. Znaczenie więc zarówno zabawy jak i zabawki w życiu dziecka jest dla mnie permanentnie ważnym zagadnieniem.

W pracy zanalizowany został problem wprowadzania dzieci w świat sztuki w małej miejscowości. Zagadnienie dotyczy przedszkolaków. Badania przeprowadzone zostały w przedszkolu oraz w lokalnej instytucji kulturalnej. Praca ma formę badawczą. W jej skład wchodzi wstęp, 5 rozdziałów oraz zakończenie. W pierwszym rozdziale opisana została sylwetka dziecka w wieku przedszkolnym, jego możliwości. W kolejnym opracowano wieloznaczność pojęcia sztuki, a także niektórych jej dziedzin. Rozdział trzeci dotyczy przedszkola – organizacji, najważniejszych dokumentów. Przedostatnia część dotyczy metodologii – wybranych metod, technik, a także pytań badawczych, na które znajdziemy odpowiedź w ostatnim rozdziale. Wszystko zostało podsumowane we wnioskach. Celem pracy jest zobrazowanie rzeczywistej sytuacji wprowadzania dzieci w świat sztuki w warunkach wiejskich. W pracy przedstawione zostały formy, z których korzysta się w jednej z małych miejscowości. Dzięki wywiadom z dyrekcją przedszkola, Gminnego Ośrodka Kultury oraz nauczycielkami jak również obserwacjom i rysunkom dzieci, powstał obraz szans i zagrożeń dla upowszechniania sztuki wśród najmłodszych dzieci. Mieszkańcy małych miejscowości mają ograniczony dostęp do dóbr kultury, ponieważ wszelkie kina, teatry, muzea, galerie są umiejscowione w większych aglomeracjach. Jedyną możliwością jest dojazd do miast, jednak wiążę się on z wydatkiem na przejazd oraz wymaga poświęcenia większej ilości czasu. Bardzo często zdarza się, że edukacja kulturalna dzieci kończy się na okresie przedszkolnym lub szkolnym. Widoczny jest powrót i zachowanie niektórych tradycji związanych z okresem bożonarodzeniowym i wielkanocnym. Najmłodsi z chęcią angażują się w działania na rzecz lokalnej społeczności.

Przedmiotem mojej pracy licencjackiej jest problematyka uczestnictwa ludzi w okresie późnej dorosłości w amatorskim ruchu artystycznym, w szczególności teatralnym. Jest to zagadnienie bardzo złożone, praktycznie w literaturze przedmiotu nie spotyka się opisu, analizy tego typu działań. Najczęściej podejmowane są próby oceny tego zjawiska w środowisku dzieci i ludzi młodych. W związku z moimi wcześniejszymi zainteresowaniami w tym zakresie: realizacja spektaklu dyplomowego, którego uczestnikami byli mieszkańcy Domu Pomocy Społecznej z ulicy Mącznej we Wrocławiu; stwierdziłam, że byłaby ciekawa próba realizacji podobnego projektu w placówce kulturalnej z grupą aktywnych seniorów, z pewnym doświadczeniem teatralnym. Teatr odgrywa ważną rolę w moim życiu. Do tego projektu skłoniła mnie ogólna radość tworzenia, chęć zmierzenia się ze sceną, reżyserią. Według mnie, problematyka amatorskiej aktywności artystycznej wśród osób w okresie późnej dorosłości zasługuje na większą uwagę niż dotychczas, a zajęcia artystyczne zajmują coraz ważniejszą pozycję w już szerokiej ofercie edukacyjnej. Ich powodzenie zależy od jakości, umiejętnego dopasowania oferty do potrzeb, zainteresowań i możliwości uczestników. Celem mojej pracy jest pokazanie, że zajęcia dające możliwość kontaktu ze sztuką, przyczyniają się do pogłębienia intensywności życia i dotyczyć to może zarówno młodego pokolenia, jak i samokształcenia ludzi dorosłych. Sztuka to świat wartości, więc wymaga zajęcia postawy estetycznej. Według mnie to teatr właśnie jest tą ze sztuk, która w najpełniejszy sposób pozwala ludziom w okresie późnej dorosłości interesująco przeżyć życie. Moja praca jest pracą projektową i składa się z trzech rozdziałów. Pierwszy z nich poświęcę rozważaniom teoretycznym, które stanowią wprowadzenie do moich działań artystyczno-edukacyjnych. W pierwszej części rozdziału przedstawię definicyjne ujęcia sztuki, między innymi autorstwa Władysława Tatarkiewicza i Katarzyny Olbrycht. W kolejnych podrozdziałach omówię sztukę jako specyficzny wytwór artystyczny, który oddziaływuje na odbiorcę, a także formę twórczego działania. Następnie zajmę się zagadnieniem doświadczania sztuki w aktywności artystycznej. Zwrócę w tym miejscu uwagę na znaczenie jednoczesnego bycia twórcą i odbiorcą dzieła. Kolejnym zagadnieniem będzie uczestnictwo ludzi w okresie późnej dorosłości w teatrze amatorskim oraz wartości edukacyjne tej dziedziny sztuki, jaką jest teatr. W drugim rozdziale przedstawię założenia mojego projektu i zaprezentuję scenariusze zajęć oraz miejsce, w którym realizowałam projekt. W trzecim dokonam ewaluacji własnych działań pedagogicznych. Pracę zakończy bibliografia i aneks.

Empatia to istotne zjawisko dla funkcjonowania społecznego człowieka. Jest ona ważna, ponieważ umożliwia nam rozumienie i przewidywanie zachowań innych ludzi, sprzyja kooperacji z innymi, czyni nas zdolnymi do działań pomocnych a ogranicza skłonność do przemocy. Z tego powodu warto ją badać i analizować w kontekście pedagogiki. Interesują nas jej uwarunkowania i konsekwencje. W mojej pracy badam relacje między wrażliwością empatyczną a więzią społeczną jako zbiorem czynników wyznaczających poziom przystosowania społecznego. Praca ma więc standardową strukturę pracy badawczej. Teoretyczne aspekty omawiam w pierwszym rozdziale. Drugi rozdział poświęcam na omówienie wątków metodologicznych. W trzecim rozdziale przedstawiam wyniki badań własnych wykonanych na populacji 158 osób. Każda zależność między empatią a składnikami więzi społecznej testowana była statystycznie w całej próbie objętej badaniem oraz osobno w podzbiorach kobiet i mężczyzn. Każda zależność między empatią a składnikami więzi społecznej testowana była statystycznie w całej próbie objętej badaniem oraz osobno w podzbiorach kobiet i mężczyzn. Badania ujawniły związek czynników więzi społecznej z wrażliwością empatyczną kobiet, nie ujawniły się te zależności w populacji męskiej.

Tematem pracy jest Wrocławska oferta spędzania czasu wolnego kierowana do młodzieży. Opisane są w pracy definicje czasu wolnego, jego funkcje, i formy. Opisane są miejsca, we Wrocławiu, w których młodzież może spędzać swój czas wolny. Instytucje, które organizują dla młodzieży spędzanie czasu wolnego. Miasto Wrocław proponuje różne formy spedzania wolnego czasu, między innymi w Domach Kultury, w Szkołach tańca, w klubach sportowych, pracownicah plastycznych, pracowniach artystycznych. Zostałą również przeprowadzona Ankieta w gimnazjum i jej wyniki zostały umieszczone w pracy, między innymi były zamieszczone pytania dla młodzieży jak i z kim spędza swój czas wolny, i czy biorą udział w kółkach zainteresowań.

Celem niniejszej pracy jest poznanie i przedstawienie relacji osób starszych, będących słuchaczami Uniwersytetu Trzeciego Wieku na temat Wrocławskich Dni Seniora 2016. Jest to coroczna impreza zapoczątkowana w 2009 roku, gromadząca z każdą kolejną edycją coraz więcej seniorów. W ramach WDS ma miejsce ponad 100 wydarzeń dedykowanych osobom starszym z Wrocławia i okolic. Dla zrealizowania celu pracy zostały przeprowadzone wywiady ze słuchaczami UTW UWr.

Tematem niniejszej pracy jest „Wsparcie dziecka niepełnosprawnego intelektualnie w rodzinie”. Praca oparta jest na studium indywidualnego przypadku chłopca z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim. Celem niniejszej pracy jest rozpoznanie problemów społecznych i ekonomicznych rodziny z dzieckiem niepełnosprawnym oraz poznanie form wsparcia, z jakich korzysta rodzina dziecka, a także w jakim zakresie udzielone wsparcie wspomaga daną rodzinę. Praca składa się z części teoretycznej, w której zostały poruszone najważniejsza zagadnienia związane z niepełnosprawnością, rodziną oraz wsparciem. Kolejną cześć stanowią metodologiczne podstawy pracy, w których zawarte są takie elementy jak przedmiot, cel oraz problemy badawcza, a także metody i techniki, które zostały wykorzystane do przeprowadzania badań. Ostatnia część pracy dotyczy studium indywidualnego przypadku, które zawiera charakterystykę przypadku, analizę dokumentów oraz wywiadów.

W rodzinie dysfunkcyjnej zaburzona jest komunikacja między bliskimi, co wpływa na nieprawidłowe kształtowanie się obrazu własnej osoby i poczucia wartości jej członków, zwłaszcza dzieci. Rodzina ta nie ma zaspokojonej potrzeby bezpieczeństwa, miłości, akceptacji czy też szacunku. W takich właśnie rodzinach nie przekazuje się spójnego systemu wartości, a także często łamie się jej poczucie godności. Wszystko to, co wyzwala świadomość wstydu, złości i strachu przekłada się na sposób funkcjonowania rodziny w środowisku. W rodzinie dysfunkcyjnej zaburzona jest jej struktura. Uwaga krewnych skupia się na problemie, który jest przyczyną występującej dysfunkcji, są to m. in.: alkoholizm, narkomania, przemoc w rodzinie, ubóstwo, bezradność w sprawach opiekuńczo- wychowawczych czy prowadzenia gospodarstwa domowego. Pomoc udzielana rodzinom doświadczającym rozmaitych problemów związana jest na ogół ze wsparciem instytucjonalnym w celu przezwyciężenia występujących przyczyn i skutków dysfunkcji. Wsparcie udzielane rodzinie z niepoprawnym funkcjonowaniem w pokonywaniu ich trudności jest bardzo ważne, ponieważ rodzina ta nie potrafi sama sobie poradzić z dotykającym ją problemem. Celem niniejszej pracy jest porównanie rzeczywistego obrazu wsparcia udzielanego wybranym rodzinom dysfunkcyjnym z powiatu lubińskiego w odniesieniu do rozwiązań proponowanych w polskim systemie opiekuńczo-pomocowym. Tezą pracy jest ukazanie obrazu obecnej sytuacji wybranych rodzin dysfunkcyjnych z powiatu lubińskiego, które zmagają się z wieloma trudnościami w życiu codziennym, zarówno finansowymi, wychowawczymi, a także emocjonalnymi. Struktura formalna pracy składa się z czterech rozdziałów, poprzedzonych wstępem oraz zakończeniem. Rozdział pierwszy jest wprowadzeniem do ogólnego pojęcia rodziny, przedstawiono w nim jej modele, a także pełniące przez nią role, funkcje oraz to, jakie ma ona znaczenie w społeczeństwie. Zostały również ukazane przyczyny dysfunkcyjności rodzin, a także problemy, z którymi w głównej mierze borykają się rodziny dysfunkcyjne. Drugi rozdział przedstawia wsparcie i pomoc jaką zapewnia ustawodawca, czyli państwo polskie. Opisane zostały zadania obligatoryjne i fakultatywne instytucji wsparcia na terenie gmin i powiatów. Z kolei rozdział trzeci skupia się na metodologii badań. Określono w nim założenia badawcze, przedmiot i cel badań oraz problemy badawcze. Dodatkowo ujęto strategię badań oraz metodę, która umożliwiła szczegółowo przeprowadzić badanie z wybranymi rodzinami dysfunkcyjnymi z terenu powiatu lubińskiego. Ostatni, czwarty rozdział pracy dotyczy analizy i interpretacji badań. Ukazuje on obecną sytuację wybranych rodzin dysfunkcyjnych z powiatu lubińskiego, a także przyczyny ich dysfunkcji. Również przedstawiono ich relacje w środowiskiem lokalnym oraz rodzinnym. W końcowej fazie analizy ukazano oceny uzyskanego wsparcia przez badane rodziny. Rozdział zakończony został podsumowaniem badań, w którym przytoczono odpowiedzi na postawione prob

W niniejszej pracy ukazana zostaje problematyka wsparcia rodzin wychowujących dziecko z niepełnosprawnością oferowane przesz szkoły i przedszkola ogólnodostępne. Część teoretyczną rozpoczyna rozdział poświęcony ujęciu niepełnosprawności w literaturze przedmiotu, a tym samym zostają przedstawione zagadnienie niepełnosprawności, jej przyczyny, rodzaje oraz sytuacja rodziny wychowującej dziecko z niepełnosprawnością. Rozdział drugi ukazuje sytuacje dziecka z niepełnosprawnością w otoczeniu szkoły i przedszkola. Przedstawiona zostaje tematyka roli rodziny w przygotowaniu dziecka z niepełnosprawnością do edukacji, współpraca placówki edukacyjnej z rodziną dziecka, kwestia realizacji obowiązku szkolnego przez dziecko z niepełnosprawnością oraz pomoc psychopedagogiczna dla dziecka i jego rodziny. Trzeci rozdział poświęcony został metodologii badań własnych. Rozdział czwarty jest swoistą kontynuacją poprzedniego rozdziału poprzez analizę wyniku badań przeprowadzonych wśród rodzin wychowujących co najmniej jedno dziecko z niepełnosprawnością różnego typu.

Aktualnie wiele mówi się o pladze autyzmu. Wynika to z faktu, iż coraz częściej się go diagnozuje u dzieci. Badania naukowe podają, iż zaburzenia ze spektrum autyzmu dotyczą 1 na 150 osób. Tak wysoka liczba zachorowań powoduje coraz częstsze przekazywanie wiedzy do społeczeństwa na temat tej choroby. Mimo iż coraz więcej mówi się o autystach i ich specyficznych zachowaniach, to bardzo rzadko porusza się temat rodziny dziecka autystycznego. A przecież osoba z autyzmem nie żyje sama, jest otoczona przez najbliższych i żyje w określonej społeczności lokalnej. Zaburzenie to ma ogromny wpływ na rodzinę i jej funkcjonowanie. Zgłębienie tej problematyki wydaje mi się być bardzo ciekawym doświadczeniem. W niniejszej pracy starałam się poruszyć wszystkie istotne kwestie dotyczące wsparcia rodziny z dzieckiem autystycznym. Podstawą rozważań było wyjaśnienie wszelkich kwestii dotyczących autyzmu, dlatego też w pierwszym rozdziale przedstawiłam rys historyczny tego zaburzenia. Dużo uwagi poświęciłam obecnemu sposobowi definiowania autyzmu powołując się między innymi na klasyfikację ICD-10 a także na Słownik pedagogiki specjalnej pod redakcją Małgorzaty Kupisiewcz. Aby móc szerzej poznać zaburzenia ze spektrum autyzmu, w krótkich opisach przedstawiłam autyzm atypowy, zespół Retta, zespół Aspergera, dziecięce zaburzenia dezintegracyjne oraz rozległe zaburzenia nie wyszczególnione w żaden inny sposób. Spory obszar pracy poświęciłam badaniom nad patomechanizmami autyzmu, które wciąż są nieznane, przedstawiłam najbardziej prawdopodobne obszary w mózgu mogące powodować to zaburzenia. Równie dokładnie starałam się opisać objawy autyzmu, które w skrócie można przedstawić w triadzie autystycznej – zaburzenia rozwoju społecznego, zaburzenia komunikowania się oraz stereotypowe wzorce zachowania i zainteresowań. W ostatniej części pierwszego rozdziału ukazałam twierdzenia obalające mity na temat autyzmu obecne w społeczeństwie. W następnych dwóch rozdziałach skupiłam się na rodzinie, w której jest dziecko z opisanym wcześniej autyzmem. Drugi rozdział napisałam w sposób analogiczny do chronologii wydarzeń w rodzinie, w której jest dziecko z zaburzeniem ze spektrum autyzmu. W pierwszej części przyjrzałam się procesowi diagnozowania autyzmu, z jakich metod się korzysta oraz dlaczego ten proces trwa tak długo. Następnie omówiłam etapy adaptowania się rodziców do diagnozy dziecka. Ostatnie dwa fragmenty drugiego rozdziału to kwestie problemów, jakie pojawiają się w tych rodzinach – syndrom wypalenia sił, stres, lęk, depresja a także problemy z przywiązaniem jakie zachodzi między dzieckiem a rodzicem. Nie można też zapomnieć o rodzeństwie osoby z autyzmem, tu także zachodzi wiele relacji mających wpływ na rozwój zarówno autysty jak i zdrowego rodzeństwa. Znając problemy, z jakimi mierzy się rodzina z dzieckiem autystycznym, w trzecim rozdziale skupiłam się na różnych form pomocy zarówno dziecku jak i rodzinie. W Polsce wciąż brakuje ośrodków dla autystów. Dlatego też ważnym

W mojej pracy opisałam zaburzenia mowy dzieci z lekką niepełnosprawnością intelektualną. Zdecydowałam się na opracowanie takiego problemu ze względu na swoje zainteresowanie tematyką mowy, zaburzeń z nią związanych oraz ze względu na specyfikę funkcjonowania dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim. Nie różnią się drastycznie od dzieci w normie intelektualnej, w porównaniu z dziećmi z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębszym mają spore możliwości rozwojowe. Gdy jeszcze weźmiemy pod uwagę, że na niepełnosprawność intelektualną tego stopnia mają wpływ takie czynniki jak na przykład zaniedbanie środowiskowe, to wydaje się ze wszech miar pożądane objęcie tych dzieci wszechstronnym usprawnianiem. Wczesne uchwycenia wad wymowy pozwoli nie tylko na zniwelowanie nieprawidłowości w mówieniu, ale może także polepszy ich funkcjonowanie emocjonalno-społeczne i poznawcze. Mowa jest bowiem jednym z procesów poznawczych, jej poziom rozwoju wpływa na spostrzeganie, zapamiętywanie, myślenie, wyobraźnię, koncentrację uwagi. Ułatwia ona także wyrażanie swoich myśli, czy przeżyć, korzystnie stymulując rozwój emocjonalny, stanowi płaszczyznę porozumienia z innymi ludźmi. Poprzez poprawę wymowy możemy zwiększyć chęci dziecka do wypowiadania się, a tym samym spowodować, że będzie stymulowało swój rozwój w różnych jego aspektach, a przede wszystkim zwiększało poczucie bezpieczeństwa i pewności siebie będące podstawą wszelkiej aktywności. W pierwszym rozdziale odniosłam się do ogółu wiedzy na temat niepełnosprawności, opisu problematyki, pojęć, klasyfikacji oraz charakterystyki dziecka z lekką niepełnosprawnością intelektualną, sposobów diagnozowania oraz funkcjonowania dziecka. W drugim rozdziale scharakteryzowałam prawidłowy rozwój mowy, przedstawiłam zaburzenia z nią związane, a także problemy szkolne dziecka lekko niepełnosprawnego intelektualnie z zaburzeniami mowy. Zawarty w tym rozdziale jest również opis wsparcia i metod pracy z dzieci z zaburzeniami mowy. Następnym etapem mojej pracy jest część praktyczna składająca się z opisu placówki, gdzie przeprowadzałam projekt, opisu dzieci włączonych do projektu, identyfikacji ich problemów i właściwy program wsparcia, czyli konspekty oraz refleksje z przeprowadzonych zajęć.