wyszukiwanie/filtrowanie
Lp. Temat pracy Promotor Program studiów
181. Propaganda we wczesnym okresie cesarstwa rzymskiego w świetle wybranych zabytków archeologicznych. dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnia
W pracy omówiono propagandę rzymską w czasach panowania dynastii julijsko-klaudyjskiej. W rozdziale pierwszym przedstawione zostały sylwetki cesarzy. Rozdział drugi poświęcony został opisowi wybranych zabytków archeologicznych, na podstawie których w rozdziale trzecim wyznaczono pewne prawidłowości rządzące propagandą przekazywaną za pomocą architektury i sztuki w omawianym okresie. Katalog wykorzystanych zabytków zawiera 36 pozycji. Praca kończy się krótkim podsumowaniem.
182. Mowa ciała w rzeźbie greckiej okresu hellenistycznego dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnia
Źródłami do napisania pracy są zachowane rzeźby hellenistyczne i ich rzymskie kopie. Autorka porównuje wyraz twarzy oraz gestykulację z współczesną tzw. mową ciała. W pracy przeanalizowano bogaty wachlarz środków wyrazu i wyrażanych przez nie emocji.
183. Przedstawienia królowych Amazonek na wazach greckich dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnia
Praca dotyczy przedstawień królowych Amazonek w greckim malarstwie wazowym. Analizie poddane zostały 34 wazy czarno- oraz czerwonofigurowe pochodzące z okresu od VI do IV wieku p.n.e. znajdujące się obecnie w zbiorach muzeów takich jak British Museum, Metropolitan Museum of Art, Museum of Fine Arts w Bostonie, Luwr i inne. Sceny na zebranych wazach ukazują cztery królowe - Antiope, Andromachę, Hippolitę i Pentesileję w trakcie walki, tuż przed śmiercią, w biegu, w trakcie ucieczki. Większość przedstawień pokazuje królowe w otoczeniu innych Amazonek. W trakcie obserwacji waz zebranych w katalogu okazało się, że na każdej dekoracji Amazonki ubrane są w stroje odpowiednie do walki - w grecki chiton, pancerz, hełm najczęściej attycki i nagolenniki lub w strój orientalny, typowy dla ludów koczowniczych z Azji Mniejszej - długie spodnie i tunikę z długimi rękawami oraz czapkę frygijską. Zawsze są także uzbrojone - we włócznię, krótki miecz, czasem w topór i łuk a także w tarczę (różnego typu - okrągłą, beocką lub w typie pelty). Co ciekawe, nawet kiedy scena nie ukazuje żadnej walki, to kobiety te i tak są przedstawione w stroju wojownika. Nigdy nie są ukazywane w luźnym, typowo kobiecym stroju. Ich piersi, wbrew przekazom antycznych autorów, nie są odsłonięte i nie widać, czy któraś z nich jest odcięta jak się powszechnie sądzi. Kolejnym faktem wartym zauważenia jest to, że królowe przedstawiane są jako kobiety dojrzałe - nigdy jako dziewczynki lub też kobiety w podstarzałym wieku. Najwięcej w katalogu jest przedstawień Andromache walczącej z Heraklesem, większość z nich nie jest jednak podpisana przez autora, więc postacie ukazane w scenie typuje się na podstawie bardzo podobnych dekoracji, które zawierają inskrypcje. Znacznie mniej jest scen z udziałem Antiope, którą zwykle porywa Tezeusz, Pentesileji, która zabijana jest przez Achillesa oraz Hippolity, która na każdej wazie przedstawione jest w innej sytuacji. Warto zauwazyć, że niemal wszystkie sceny nawiązują do opowieści dotyczących Amazonek, które spisywane były przez autorów greckich od VIII wieku p.n.e., a które później kontynuowane były przez pisarzy rzymskich, bizantyjskich, a nawet poruszane w czasach nowożytnych.
184. Przedstawienia architektury minojskiej na zachowanych dziełach sztuki. dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnia
Praca dotyczy wizerunków architektury mieszkalnej i sakralnej przedstawionych na zabytkach ruchomych z okresu minojskiego. Praca została podzielona na cztery rozdziały. Pierwszy rozdział opisuje początki osadnictwa na Krecie i kulturę minojską. W kolejnej części zostały opisane artefakty wykorzystane w pracy. W rozdziale trzecim omówione zostały stanowiska archeologiczne będące pierwowzorami przedstawień na zabytkach. W ostatnim rozdziale nastąpiło porównanie miedzy stanem faktycznym a przedstawieniami miast, domów, sanktuariów na zabytkach.
185. Przedstawienia statków na mozaikach rzymskich dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnia
Praca zawiera opis oraz analizę przedstawień statków na mozaikach rzymskich z okresu od II do V wieku naszej ery. Zabytki pochodzą w większej części z terenów dzisiejszych Włoch i dzisiejszej Turcji, oraz w pojedynczych przypadkach z obszarów Izraela, Brytanii oraz Algierii. Wstęp pracy w pierwszej kolejności określa jej cel oraz pytania badawcze, na które autorka postara się odpowiedzieć. Zawarty w nim jest również stan badań nad statkami i mozaiką oraz stan źródeł. W ostatniej części wstępu opisany jest układ pracy. Pierwszy rozdział poświęcony jest krótkiej historii floty rzymskiej oraz typologii jednostek pływających, ze skupieniem na statkach towarowych. Drugi opisuje wszystkie mozaiki zawarte w katalogu, skupiając się na przedstawieniach statków, ale również i na całej kompozycji. Ostatni jest rozdziałem analitycznym, w którym autorka porównuje do siebie dane zabytki pod względem chronologicznym oraz terytorialnym. W podsumowaniu pracy znajduje się próba odpowiedzi na wcześniej zadane pytania badawcze, oraz konkluzja analizy mozaik. Ostatnią częścią pracy jest katalog zabytków. Zawiera on dwadzieścia sześć mozaik, ułożonych w porządku chronologicznym.
186. Achilles w greckim malarstwie wazowym dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnia
W pracy zostało opisane 20 waz greckich ukazujących Achillesa. Pierwsza część pracy to przedstawienie mitu o herosie, ponieważ malowidła wazowe są silnie związane z mitologią. Dalsza część pracy to opisanie okresu powstawania tych naczyń oraz wybranych waz, ze szczególnym uwzględnieniem postaci Achillesa. Przedstawione zostały też różnice występujące pomiędzy malowidłami ukazującymi postać Achillesa wykonanymi techniką czarnofigurową i czerwonofigurową.
187. Amfiteatr Flawiuszów - Architektura w służbie propagandy dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnia
Przedmiotem niniejszej pracy jest Amfiteatr Flawiuszów (Koloseum) i jego rola w polityce wewnętrznej dynastii Flawiuszów (69 - 96 r.) ze szczególnym uwzględnieniem konstrukcji oraz obecności obiektu w źródłach archeologicznych i historycznych pochodzących z epoki starożytnej. Amfiteatr powstał jako jeden z obiektów służących propagandzie dynastii rządzącej, dzięki którym udało się jej odzyskać zaufanie ludu do władzy oraz doprowadzić do ustabilizowania sytuacji finansowej i politycznej państwa.
188. Dystrybucja marmuru na terenie Noricum w rejonie miast Virunum, Iuvanum i Lauriacum dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca skupia się na zagadnieniu dystrybucji marmuru w rejonie miast Virunum, Iuvanum i Lauriacum, które znajdowały się w rzymskiej prowincji Noricum. Dla lepszego poznania tematu przedstawiono w pracy historię prowincji Noricum oraz zarysowano zmiany jakie zachodziły na przestrzeni wieków w różnych rodzajach zabytków marmurowych. Przede wszystkim jednak opisane zostały w niej kwestie proweniencji surowca, transportu oraz jego wykorzystania. Pomimo niejednokrotnego braku archeometrycznych badań odnoszących się do zabytków, większość z nich została przypisana poszczególnym kamieniołomom. Dało to możliwość stworzenia bazy danych objektów marmurowych, która przyczyniła się do zobrazowania w pracy zmian ilościowych i jakościowych na przestrzeni lat w związku z wykorzystaniem marmuru w prowincji. Autor przedstawił również rolę poszczególnych wychodni marmuru w prowincji oraz zasięgu dystrybucji surowca w nich wydobywanego.
189. Ceramika kultury pucharów dzwonowatych w Kornicach,gm.Pietrowice Wielkie prof. dr hab. Jan Burdukiewicz Archeologia - stacjonarne II stopnia
Dorzecze Odry i Wisły były wschodnimi peryferiami kultury pucharów dzwonowatych (KPD). Znane są przede wszystkim stanowiska cmentarne, a bardzo nieliczne są osady lub zaginęła ich dokumentacja podczas ostatniej wojny światowej. Odkrycie obiektów KPD na stanowisku 33 w Kornicach na Płaskowyżu Głubczyckim w znacznym stopniu wzbogaciło nasz stan wiedzy o pobycie tych społeczeństw na ziemiach polskich. Dzięki temu uzyskano pierwszą pełną dokumentację śladów osady oraz dokładniejsze datowanie dla grobów. Celem pracy jest przedstawienie analizy ceramiki naczyniowej oraz osadnictwa KPD w Kornicach. Przeprowadzono szczegółowe badania morfometryczne, technologiczne oraz poruszono aspekty zdobnictwa i funkcji ceramiki. Wyróżniono najważniejsze cechy naczyń oraz przedstawiono ich analogie z Czech i Moraw. Ponadto podjęto próbę ustalenia związków osady i cmentarzyska oraz ich chronologii. W rezultacie, otrzymano nową koncepcję funkcjonowania KPD na Płaskowyżu Głubczyckim. Przypuszczalnie grupa kilku/kilkunastu osób zamieszkiwała w domu słupowym w pobliżu ujścia Łopienia do Psiny przez jedno pokolenie (lub nieco dłużej). W niewielkim oddaleniu powyżej od osady grzebano zmarłych zgodnie z obrządkiem tej kultury. W inwentarzu kulturowym głównie znajdował się zestaw różnorodnej ceramiki naczyniowej o typowych cechach KPD i z elementami lokalnych wpływów kultury ceramiki sznurowej (KCS). Zgodnie z datowaniem radiowęglowym i chronologią KPD stanowisko funkcjonowało w XXIV XXIII stuleciu BC.
190. Stanowisko El Palmo-La Curva w kontekście rozwoju kulturowego południowych krańców wybrzeża Peru prof. dr hab. Józef Szykulski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
W latach 2008-2013 na terenie Południowego Peru przeprowadzono projekt badawczy - Proyecto Tambo, realizowany ze środków 7 Programu Ramowego Unii Europejskiej i Ministerstwa Nauki. Był on wynikiem współpracy Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Universidad Católica de Santa Maria w Arequipie. Prace projektu koncentrowały się w zlewisku rzeki Tambo, od źródła aż po ujście, a jego celem było badanie społeczności południowego Peru w kontekście zmian środowiskowych i klimatycznych. Wykonano m.in. badania archeologiczne na stanowiskach: El Toro, El Pino, Crucero czy Churajón. W ramach projektu wykonano także badania ratownicze na obszarze inwestycji wodociągowej w miejscowości El Palmo - La Curva. Pozyskany w trakcie tych badań materiał zabytkowy pochodził z częściowo zniszczonego cmentarzyska z epoki prekolumbijskiej i stał się przedmiotem tego opracowania. W trakcie prac odkryto 20 grobów jamowych, z czego jedynie 13 posiadało wyposażenie grobowe w postaci ceramiki oraz przedmiotów codziennego użytku. Analiza ceramiki oraz materiałów tekstylnych czy drewnianych pozwoliła określić przynależność kulturową przedmiotów oraz określić ich chronologię. Wyniki prac wykopaliskowych wskazują, że mamy tutaj do czynienia z jednofazowym cmentarzyskiem kultury Chiribaya, rozwijającej się na tym terenie od schyłku środkowego horyzontu aż do końcowego odcinka późnego okresu przejściowego (ok. 800 – 1400 n.e.). Należy jednak zwrócić uwagę na istnienie powiązań z obszarem kulturowym Churajón o czym świadczą niektóre wyroby ceramiczne oraz fakt, że nie odnotowano na stanowisku materiałów Inka. Dane te pokrywają się one z ustaleniami badaczy na temat zaniku kultury Chiribaya jeszcze przed końcem późnego okresu przejściowego.
191. Towary wywożone i przywożone na statkach hanzeatyckich prof. dr hab. Krzysztof Wachowski Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca obejmuje okres najbardziej intensywnego handlu w Związku Hanzeatyckim, tj. XIII-XV wiek. Koncentruje się na towarach luksusowych i masowych, które znaleziono na terytorium Polski, jak i na tych, które były eksportowane. Ponadto zawiera zwięzłe omówienie floty hanzeatyckiej.
192. Formowanie się stanowisk schyłkowopaleolitycznych.Przykład stanowiska Sowin 9,pow.Nysa. dr hab. Andrzej Wiśniewski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
193. Farbowane tekstylia we wczesnośredniowiecznym Opolu dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
Opolskie tekstylia z czasów wczesnego średniowiecza to jeden z najbogatszych i najbardziej interesujących polskich zbiorów znalezisk tego typu. Wśród 473 fragmentów 72 było prawdopodobnie barwionych. Praca analizuje te barwione tekstylia, próbuje także odpowiedzieć na pytania o substancje używane do farbowania, znaczenie użytych barw, faktu farbowania oraz próbę odtworzenia procesu farbowania. Kolory opolskich tekstyliów zostały zestawione z barwami tekstyliów z innych miejsc w Polsce i Europie. Porównanie to ujawniło, iż jedne barwy były powszechnie popularne, jak czerwień, inne zaś, jak czerń, cieszyły się jedynie lokalnym powodzeniem. W pracy poruszono także temat koloru niebieskiego oraz zestawień kolorów. Porównując listę substancji, głównie roślinnych, dostępnych w Opolu we wczesnym średniowieczu z kolorami tekstyliów, rozważałam, jakich substancji używano do farbowania. Wsparłam się także źródłami etnograficznymi, źródłami pisanymi oraz archeologicznymi, a także eksperymentami własnymi. Osobny rozdział poświęciłam znaczeniu użytych barw oraz faktowi farbowania. Farbowano z różnych powodów: niektóre kolory uważano za ochronę przeciwko złym mocom, czasem demonstrowano w ten sposób bogactwo, itp. W ostatniej części pracy zastanawiam się, w jaki sposób barwiono, analizując cały proces farbowania: przygotowanie tekstyliów w zaprawie, użycie odpowiedniej wody, naczynia, surowca barwierskiego, itp. Część z tych elementów można odtworzyć na podstawie źródeł etnograficznych i archeologicznych, niektóre zostały utrwalone w średniowiecznych źródłach pisanych.
194. Archeologia w polskich nowych mediach-szanse i zagrożenia prof. dr hab. Jan Burdukiewicz Archeologia - stacjonarne jednolite magisterskie
Abstrakt (PL) Praca ukazuje możliwości nowych mediów jako narzędzia służącego do popularyzacji archeologii. Na wstępie przedstawione jest społeczne znaczenie popularyzacji archeologii, jej celów i metod. Tradycyjne metody popularyzacji archeologii są powszechnie stosowane zarówno przez profesjonalistów jak i środowiska amatorów. Kolejne rozdziały przedstawiają metody popularyzacji w nowych mediach oraz ich oceny, ze szczególnym uwzględnieniem mediów społecznościowych. Porównanie tradycyjnych oraz nowych sposobów popularyzacji archeologii przedstawia ich zalety i wady. Wiele uwagi poświęcono mediom społecznościowym jako narzędziom prowadzącym do „demokratyzacji” i wielogłosowości środowisk archeologicznych w internecie, co skutkuje powstaniem innych, niż dotychczasowe, oczekiwań społecznych w zakresie popularyzacji archeologii. Jednym z ciekawszych aspektów porównania tradycyjnych i nowych metod popularyzacji archeologii jest analiza różnic między fizycznym kontaktem odbiorcy z prawdziwymi zabytkami oraz próbami przybliżenia wiedzy o przeszłości za pomocą technologii wirtualnych.
195. Przedstawienia wojowników w sztuce starożytnej Grecji dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnia
Autor analizuje przedstawienia wojowników w na wybranych trzydziestu siedmiu zabytkach reprezentujących sztukę starożytnej Grecji w latach od VII do II wieku p.n.e.. Autor korzysta z dostępnych mu monografii, artykułów, ilustracji, rysunków, rekonstrukcji, zdjęć oraz stron internetowych w celu dokonania analizy omawianych zabytków według kryteriów chronologicznych tj. od najstarszego do najmłodszego w ramach danej dziedziny sztuki. Następnie autor dokonuje interpretacji przedstawień wojowników na wszystkich omawianych zabytkach także od najstarszego do najmłodszego, w celu określenia jak być może postrzegano i ukazywano żołnierzy w omawianych czasach uwzględniając opinię innych badaczy, a także stara się znaleźć elementy wspólne pomiędzy dziełami. W pracy występują także przedstawienia herosów jako wojowników - autor wybrał ich, ponieważ funkcjonowali oni w kulturze greckiej jako urzeczywistnienie wszystkich cnót prawdziwego żołnierza. Autor zauważa, że wojownicy często byli przedstawiani w myśl greckiego kultu idealnego ciała, a także, że dominują sceny w których żołnierze są w trakcie walki. Autor podkreśla, że dosyć często artyści odzwierciedlali sceny legendarne jak na przykład "Iliupersis" czy "Amazonomachię" lub nawiązywali do ich stylistyki. Bywały przypadki w których postaci wojowników były przedstawiane w złym świetle, jako krytyka pewnych zachowań.
196. Instrumenty medyczne starożytnego Rzymu dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnia
Praca opisuje instrumenty medyczne ze starożytnego Rzymu. W pierwszym rozdziale wymienione i scharakteryzowane są poszczególne kategorie narzędzi służących lekarzom starożytnym, przedstawiona jest ich budowa, funkcja oraz zabiegi, podczas których były używane. W rozdziale drugim ukazane są sylwetki najbardziej znanych uczonych antycznych zajmujących się medycyną, są to Celsus, Galen, Hipokrates oraz Diokles. W kolejnym przedstawiono opis najważniejszych stanowisk, z których pochodzą zabytki archeologiczne dotyczące medycyny: Pompeje, Bingen, Osuna oraz Rimini. Czwarta część poświęcona jest valetudinariom, czyli rzymskim szpitalom wojskowym, w których często znajdowane są zabytki związane ze sztuką medyczną. Częste wojny prowadzone przez Imperium Rzymskie zmuszały do rozwoju opieki lekarskiej nad rannymi żołnierzami. Na koniec zamieszczone jest krótkie podsumowanie tematu. Można powiedzieć, że znajomość anatomii, funkcjonowania organizmu ludzkiego i udzielania pomocy chorym i rannym była dobrze znana medykom starożytnym. Zaczęto rozdzielać naukę od wierzeń, przy czym zawsze odwoływano się do opieki bogów.
197. Wczesnonowożytna przemiana zamków na Śląsku prof. dr hab. Jerzy Piekalski Archeologia - stacjonarne II stopnia
Omówione w pracy przemiany wczesnowożytne zamków na Śląsku zostały przedstawione na przykładach zamku Gryf, Chojnik, Wleń, zamku w Oleśnicy, Legnicy i Ząbkowicach Śląskich. Poza omówieniem kontekstu politycznego, gospodarczego i społeczno-kulturalnego okresu przemian od połowy XV w. do połowy XVII w., praca koncentruję się na wynikającym z tych zmian programie architektonicznym przebudowy „domu mieszkalnego” i fortyfikacji zamkowych. Na podstawie badań archeologiczno-architektonicznych przeprowadzonych na zamkach, zostały uchwycone zmiany w architekturze warowni w okresie wprowadzenia broni palnej, ale także przekształcania się siedziby władcy w rezydencję.
198. Wykorzystanie archeologii sądowej w działaniach służb dochodzeniowo-śledczych dr hab. Maciej Trzciński prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Ta praca przedstawia sposoby zastosowania archeologa sądowego, podczas prowadzenia śledztwa przez służby śledcze. W czterech rozdziałach są przedstawione aspekty związane z pracą archeologa jako biegłego, technika kryminalistycznego, jako specjalistę biorącego udział w śledztwie. W pierwszym rozdziale przedstawiono przepisy kodeksu postępowania karnego, rozporządzenia i zarządzenia Komendanta głównego Policji, oraz Ustawy o Ochronie Zabytków. Drugi rozdział skupia się na metodologii archeologicznej i przedstawieniu metod, sprzętu jaki stosują archeolodzy podczas prowadzenia prospekcji terenowych. Kolejny rozdział przedstawia metody stosowane przez śledczych i techników kryminalistycznych w Polsce, a następnie analizowane i wzbogacone przez metodologię archeologa sądowego. W czwartym i ostatnim rozdziale przedstawiono dwie sprawy kryminalne które zostały umorzone przez prokuraturę. Sprawy zostały przeanalizowane a następnie ukazane błędy popełnione z punktu archeologicznego i w jaki sposób sprawa powinna być przeprowadzona.
199. "Wyklęty" życiorys - czyli studium przypadku Romana Szczura (Szumskiego), ps. "Urszula" w kontekście badań archeologiczno-ekshumacyjnych prowadzonych na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu w latach 2011-2012. dr hab. Maciej Trzciński prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Autorka podejmuje próbę przedstawienia losów jednego z "Żołnierzy Wyklętych" - Romana Szczura (Szumskiego), ps. "Urszula" - w kontekście badań archeologiczno-ekshumacyjnych, które przeprowadzono w latach 2011-2012 na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu. Głównym celem ówczesnych prac, prowadzonych z ramienia Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu, było odnalezienie miejsc pochówków i dokonanie identyfikacji osobowej straconych i zmarłych w latach 1945-1956 więźniów (politycznych), w większości tych, którzy zasądzoną przez komunistyczny wymiar sprawiedliwości karę odbywali w Więzieniu nr I we Wrocławiu. Jednym ze skazanych na karę śmierci i straconych więźniów był właśnie ppor. Roman Szczur (Szumski). Jego rys biograficzny ukazany został na tle zagadnienia represji i terroru okresu stalinowskiego, organizacji (zbrojnego) podziemia antykomunistycznego w Polsce, a także w kontekście poszukiwań i identyfikacji zatajanych pochówków ofiar represji politycznych, na szczegółowym przykładzie badań prowadzonych we Wrocławiu. Na podstawie analizy przebiegu prac archeologiczno-ekshumacyjnych oraz dostępnych opracowań naukowych i dokumentacji archiwalnej, nakreślić można zarys specyficznej metodyki badawczej przyjętej przez interdyscyplinarny zespół naukowy. Tematyka żywo wpisuje się ponadto w dziedzinę archeologii sądowej.
200. Archeologia katastrof masowych dr hab. Maciej Trzciński prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
201. Archeolog na miejscu katastrofy lotniczej dr hab. Maciej Trzciński prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Głównym celem pracy pt.: „Archeolog na miejscu katastrofy lotniczej” było przybliżenie korzyści, nie tylko archeologom, ale również osobom zajmującym się badaniem tego typu zdarzeń, jakie mogłyby płynąć z posiadania wyspecjalizowanego archeologa sądowego w zespole badawczym. Ta dziedzina nauki przez wiele lat praktycznych badań wykopaliskowych wypracowała szereg sprawdzonych metod, które mogłyby w znacznym stopniu pozytywnie wpłynąć na jakość procesu poznawczego czynności dochodzeniowych. Praca składa się z trzech części. Pierwsza z nich stanowi jej tło, zarówno historyczne, jak i prawne. W dwóch rozdziałach przedstawiono ideę kształtowania się bezpiecznych lotów, oraz polskie i europejskie normy prawne związane z badaniem katastrof lotniczych. Zasadnicza część pracy skupia się na czynnościach dochodzeniowo-śledczych, przeprowadzanych na miejscu zdarzenia. Opisane zostały kolejne etapy postępowania, od momentu otrzymania zgłoszenia, poprzez wstępne zabezpieczenie miejsca katastrofy i przeprowadzenie akcji ratowniczych, przygotowanie zespołu badawczego wraz z odpowiednim wyposażeniem, wskazanie zagrożeń, jakie dodatkowo mogą zaistnieć na miejscu, a także postępowanie z ofiarami. W podrozdziale poświęconym oględzinom wraku zostały wskazane czynności, które wykonane przez wyszkolonego archeologa sądowego mogłyby jedynie zyskać na efektywności. Ostatnia część stanowi opis pięciu największych katastrof lotniczych w historii pod względem ofiar śmiertelnych, wliczając w to wydarzenia z 11 września 2001 r.
202. Analiza porównawcza obrażeń powstałych perimortem i postmortem na materiale kostnym,pochodzącym z wybranych badań archeologicznych dr hab. Maciej Trzciński prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Prezentowana dysertacja opiera się na analizie oraz wieloaspektowej charakterystyce różnego rodzaju śladów na kościach, pozyskanych w trakcie badań archeologicznych. Każdy z opisanych w niniejszej pracy przypadków stanowi przykład oddziaływania na kość rozmaitych czynników – zarówno środowiskowych, jak i związanych z działalnością człowieka. Interdyscyplinarne analizy śladów zaobserwowanych na powierzchni ludzkiej kości pozwoliły na uzyskanie ogromu informacji oraz różnorodnych danych. Przykładowo - wyniki badań osteologicznych, w wielu przypadkach, umożliwiły przeprowadzenie dokładnej rekonstrukcji okoliczności powstania poszczególnych urazów. Jedną z najistotniejszych części prezentowanej dysertacji jest rozdział poświęcony odpowiedniemu traktowaniu tkanek kostnych, pozyskanych podczas prac wykopaliskowych, jak i prawidłowym warunkom ich przechowywania.
203. Znaleziska zwłok i szczątków ludzkich oraz ich oględziny w ujęciu archeologicznym i kryminalistycznym dr hab. Maciej Trzciński prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca dotycz pięciu znalezisk zwłok i szczątków ludzkich oraz ich oględzin. Scharakteryzowane znaleziska w większym bądź mniejszym stopniu ukazują podobieństwo archeologii i kryminalistyki. Zwrócono w niej uwagę na korzyści jakie mogę płynąć ze współpracy archeologii z kryminalistyką. W poszczególnych rozdziałach przedstawiony został przedmiot i zakres badań archeologicznych i kryminalistycznych oraz zasady i sposoby prowadzenia badań archeologicznych, jak również scharakteryzowano stan i rozwój badań archeologii sądowej. Przybliżono podstawy polskiego prawa, które pozwalają archeologowi na uczestnictwo w badaniach miejsc przestępstw. Uwzględniając przy tym wytyczne dotyczące przeprowadzania oględzin miejsca, rzeczy i zwłok. W pracy zaprezentowano także ślady kryminalistyczne oraz metody ułatwiające zidentyfikowanie odnajdowanych znalezisk. Omówiono również obszar działania innych dziedzin wiedzy, które mają swój wkład w badaniach nad identyfikacją zwłok i szczątków ludzkich tj.: antropologii fizycznej, medycyny sadowej i tafonomii, zwracając tym samym uwagę na istotę interdyscyplinarności tych nauk.
204. Symbolika średniowiecznych i wczesnonowożytnych sztućców prof. dr hab. Krzysztof Wachowski Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca ma na celu omówienie i zaprezentowanie zabytków archeologicznych związanych z kulturą stołu, a konkretnie różnego rodzaju sztućców. Dzielą się one na trzy podstawowe rodzaje: łyżki, noże i widelce. W niniejszej pracy szczególny nacisk kładzie się na symbolikę przedstawioną na ich zdobionych rękojeściach. Wśród zdobień można wyróżnić motywy antropomorficzne, zoomorficzne oraz monogramy. Opisywane zabytki pochodzą z terenu ówczesnej Polski, a dla porównania ukazywane będą również analogie z innych krajów europejskich.
205. Świadectwo pierwszej wojny światowej w świetle archeologii prof. dr hab. Krzysztof Wachowski Archeologia - stacjonarne II stopnia
Przedmiotem niniejszej pracy jest badanie świadectwa okresu pierwszej wojny światowej z perspektywy archeologii. Analiza zagadnienia została poprzedzona rysem historycznym. Omówiono genezę pierwszej wojny światowej oraz ukazano jej wpływ na losy polityczne świata i ówczesne społeczeństwo. W dalszej części zwrócono uwagę na bogactwo i różnorodność źródeł i zabytków stanowiących świadectwo konfliktu z lat 1914 – 1918. Podkreślono także, możliwość nieustannego zdobywania wiedzy, odkrywania nowych faktów na temat, wydawałoby się znanego i tak dobrze udokumentowanego okresu historii. W pracy omówiono również najważniejsze zagadnienia, dotyczące propedeutyki prowadzenia wykopalisk archeologicznych związanych z pierwszą wojną światową. Podkreślono, czym różnią się one od większości pozostałych prac terenowych, jakie niosą obietnice dla nauki a także, jakie zagrożenia wiążą się z eksploracją pozostałości pierwszej wojnie. W tekście zwrócono uwagę na miejsca prowadzenia badań ratunkowych i prac programowych. Omówiono kluczowe stanowiska, na których odsłania się znaczną ilość zabytków, od nieruchomych obiektów po liczne pojedyncze ruchomości będące pozostałościami sprzętu wojskowego a także prywatną własnością żołnierzy o charakterze pozamilitarnym. Charakterystyce poddane zostały liczne źródła związane z Wielką Wojną a także zabytki, które choć powstały już po wojnie, łączą się tylko z nią i stanowią ważne świadectwo tamtych lat. Są to wszelkiego rodzaju miejsca pamięci - cmentarze, monumenty, pomniki i cenotafy. Szczególną uwagę zwrócono również na znaleziska, jakimi są ludzkie szczątki, które nadają wykopaliskom bardziej osobisty charakter. Podkreślono, że dzięki archeologii pól bitewnych część poległych na wojnie żołnierzy, uznanych wcześniej za zaginionych, może zostać odnalezionymi a nawet zidentyfikowanymi przez badaczy. Tekst ten często ukazuje, jak ważnymi dla badania świadectwa okresu wojny są zabytki znajdujące się dziś w muzeach oraz prywatnych kolekcjach. Choć przedmiotem zainteresowania archeologów są głównie pochodzące z wykopalisk artefakty oraz obiekty odkrywane na stanowiskach, zakres badań nad konfliktem znacznie wykracza poza obszary prowadzenia prac eksploracyjnych. W pracy omówiono też pewną unikalną grupę zabytków, typowych niemal wyłącznie dla lat 1914 – 1918 – Nagelfiguren wraz z ideą ich fundowania oraz polski odpowiednik tego przedsięwzięcia, czyli tarcze legionów. Zwrócono też uwagę na świadectwo o niepowtarzalnym charakterze – literaturę. Przywołano, w związku z tym, przykłady tzw. „poezji okopowej” oraz wybraną korespondencję pochodzącą z czasów wojny. Niniejszy tekst zwraca także uwagę na pułapki identyfikacji zabytków oraz niejasności wynikające z nienależytej znajomości lub błędnego odczytania symboliki tamtych czasów. W zakończeniu podkreślono rolę archeologii w zdobywaniu wiedzy o konflikcie dobrze już znanym. Zaznaczono również, że nie tylko wykopaliska czy archiwa dostarczają informacji o czasach minionych, ale i znajdu
206. Wczesnośredniowieczne kaptorgi na ziemiach polskich dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Niniejsza praca magisterska traktuje o odkrywanych na ziemiach polskich niewielkich metalowych kapsułkach, przeznaczonych do zawieszania na szyi i noszonych przez kobiety w okresie wczesnego średniowiecza. Przedmioty te nazywane są przez archeologów kaptorgami i stanowią jedną z wielu form zachodniosłowiańskiej biżuterii. Spośród innych ozdób wyróżniają się już na pierwszy rzut oka, choć swój prawdziwy charakter pokazują dopiero przy dokładniejszym przyjrzeniu się im. I właśnie tę tematykę autor ma zamiar przybliżyć czytelnikowi. Praca stanowi syntezę dostępnej literatury zawierającej opublikowane znaleziska kaptorg z terenu Polski i opracowań poszczególnych zagadnień, których one dotyczą. We wstępie nakreślone zostały główne cele, jakie autor będzie starał się zrealizować oraz problemy, które będzie napotykać. Przybliżony jest w tym miejscu również zakres terytorialny i chronologiczny. Kolejnym etapem jest przedstawienie podstawowych informacji na temat tych zawieszek. Należą do nich: typologia, sposoby konstrukcji i motywy zdobnicze, chronologia oraz charakterystyka rozmieszczenia a także liczba stanowisk. Główna część pracy podzielona jest na rozdziały poświęcone funkcji kaptorg oraz ich genezie i pochodzeniu. Pierwszy z nich, w formie rozważań, obejmuje główne rodzaje ról jakie pełniły te zawieszki. Kluczową sprawą jest w tym przypadku kwestia ustalenia zawartości schowków. W następnym zaś przybliżono różnorodne poglądy badaczy na ich proweniencję. Jej możliwe kierunki analizowane są w formie zbliżonej do dyskusji, z przytoczeniem argumentacji różnych badaczy. Nie mniej istotnymi są także działy poświęcone surowcom oraz technikom złotniczym służącym do wytwarzania kapsułek i ich zdobienia – czyli jednego z tych elementów, który najbardziej w kaptorgach zachwyca ale i zastanawia. W zakończeniu pracy zostało przedstawione podsumowanie zawierające najważniejsze wnioski i spostrzeżenia ze wszystkich rozdziałów. Znajdujący się tuż przy końcu pracy, pokaźny katalog stanowisk mogących pochwalić się odkryciem w ich obrębie interesujących nas zawieszek, stanowi efekt niemal tysiącletniej historii ich współistnienia. Nie można także nie wspomnieć o tablicach z ilustracjami i mapach, które dopełniają całości pracy poświęconej tym już nie tak tajemniczym jak na początku, ale tak samo, albo może nawet bardziej fascynującym przedmiotom.
207. Bramy grodowe i wewnętrzny układ komunikacyjny na grodziskach wczesnośredniowiecznych na terenie południowej Polski dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca magisterska pod tytułem „Bramy grodowe i wewnętrzny układ komunikacyjny na grodziskach wczesnośredniowiecznych na terenie południowej Polski” jest próbą zebrania i opisania informacji na tematy dość często pomijane w sprawozdaniach z badań naukowców. Konstrukcje bramne jak i układy komunikacyjne są jedynie sygnalizowane w literaturze przedmiotu. Zakres terytorialny, który interesował autorkę pracy obejmował dzisiejsze województwa dolnośląskie, opolskie, śląskie, małopolskie, rzeszowskie i południową (historycznie małopolską) część województwa lubelskiego. Na tych terenach na ślady zabudowy bramnej jak i ślady układów komunikacyjnych natrafiono na stanowiskach w Będkowicach, Chełmcu, Damicach, Dobromierzu, Gilowie, Kaszowie, Lilikowie, Lubomi, Niedowie, Sąsiadce i Zawadzie Lanckorońskiej. We wstępie pracy magisterskiej pojawiła się początkowa informacja na temat stanowisk, które pojawiły się w pracy, kategorii wielkościowych grodzisk obowiązujących w opracowaniu, zakresu terytorialnego i ram chronologicznych. W rozdziale pierwszym noszącym tytuł „Charakterystyka grodzisk” zawarto charakterystykę osad. Istotnymi informacjami na ich temat jest ich dokładne położenie, wielkość, nazwiska badaczy, którzy zajmowali się wykopaliskami, jak również podstawy ustalenia chronologii. Co do niektórych pozycji załączone zostały również ryciny. Drugim rozdziałem w pracy jest ten nosząc tytuł ”Charakterystyka bram grodowych i układów komunikacyjnych wewnątrz grodów”. Ma on trzy podrozdziały dzieląc terytorium południowej Polski na trzy historyczne krainy: Dolnego Śląska, Górnego Śląska i Małopolski. Zawarte zostały w nim informacje zebranie z powszechnie dostępnej literatury. Były to sprawozdania, monografie jak również pełne pozycje literatury. Powołując się na wyniki badań naukowców, zebrano informacje na temat bram i układów komunikacyjnych załączając jednocześnie zdjęcia pozostałości po założeniach bramnych i elementach dróg. W zakończeniu zaś dokonano podsumowania rozważań. W katalogu stanowisk znalazły się informacje na temat: stanu zachowania stanowisk, badań i publikacji z nim związanych, jego położenie, wielkość, rodzaj, elementy bramy bądź elementy komunikacji, podstawy datowania i spis literatury.
208. Źródła archeozoologiczne z późnośredniowiecznego zamku na górze Gromnik na Wzgórzach Strzelińskich dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca magisterska jest opracowaniem archeozoologicznym szczątków kostnych znalezionych w trakcie badań archeologicznych na Zamku Gromnik na Wzgórzach Strzelińskich. Badania obejmują trzy sezony badawcze - rok 2010, 2013 oraz 2014. W ich trakcie przebadano 1978 sztuk kośćca zwierzęcego. Aby ustalić przynależność anatomiczną i gatunkową posłużono się identyfikacją zoologiczną, czyli makroskopową. Ze względu na bardzo rozdrobniony materiał badawczy, udało się rozpoznać jedynie 10 % badanego materiału. Po analizie ustalono, że kości są mało atrakcyjnymi pozostałościami pokonsumpcyjnymi, pochodzącymi najprawdopodobniej z XV wieku. Najwięcej z nich należało do bydła, co też charakteryzuje tendencje konsumpcyjne, które panowały w Polsce w średniowieczu.
209. Późnośredniowieczne sudeckie zamki i obiekty militarne przy miejscach prowadzenia robót górniczych dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Przedmiotem podjętej rozprawy jest próba przedstawienia problemu badawczego dotyczącego późnośredniowiecznych zamków i obiektów militarnych znajdujących się w polskiej części Sudetów przy miejscach wydobycia i prowadzenia prac górniczych w ramach chronologicznych obejmujących okres od XIII do XV wieku. Celem pracy jest określenie na sprecyzowanym terytorium wzajemnych powiązań łączących zamki oraz inne wyróżnione obiekty militarne z górnictwem złota, srebra, ołowiu i miedzi oraz określenie ich funkcji względem tej dziedziny gospodarki. Na podstawie zebranych materiałów w postaci źródeł archeologicznych, architektonicznych i opracowań historycznych dojdzie do wnikliwej analizy wyróżnionych założeń. Będzie ona obejmowała ich lokalizację, chronologię, historię i pełnioną funkcję w stosunku do okręgu górniczego znajdującego się na danym obszarze historycznym. Pozwoli to na dokładne omówienie tematu.
210. Funkcje jaskiń południowej Polski od okresu wpływów rzymskich do średniowiecza dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Niniejsza praca jest próbą określenia funkcji jakie pełniły jaskinie i schroniska jaskiniowe znajdujące się w Sudetach, na wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, w Karpatach, w Niecce Nidziańskiej i Górach Świętokrzyskich, w przedziale czasowym rozpoczynającym się Okresem Wpływów Rzymskich i kończącym się wraz ze Średniowieczem; głównie opiera się ona na interpretacji zabytków ruchomych pozyskanych w wyniku badań archeologicznych, paleontologicznych oraz amatorskiej eksploracji zapoczątkowanej w drugiej połowie XIX wieku.