wyszukiwanie/filtrowanie
Lp. Temat pracy Promotor Program studiów
1. Neolityczne aerofony na terenie Europy dr hab. Andrzej Wiśniewski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Celem niniejszej pracy jest próba rekonstrukcji wytwarzania i użytkowania aerofonów w neolicie. Przedmiotem badań są znaleziska interpretowane jako instrumenty dęte z terenów Europy. Stosując klasyfikację instrumentów Hornbostela-Sachsa, rozbudowaną przez autorkę, wyróżniono różne typy aerofonów. Zaobserwowano znaczne zróżnicowanie formalne znalezisk. Na podstawie publikowanych danych na temat śladów na artefaktach, wykorzystanych surowców oraz obserwacji rekonstruktorów, wykonujących repliki dawnych instrumentów dętych, udało się przybliżyć proces wytwarzania. Analiza śladów użytkowania, kontekstu odkrycia zabytków oraz analogie etnograficzne pozwoliły przedstawić możliwe funkcje aerofonów. Wiele danych przemawia za tym, że sposób wykorzystywania instrumentów dętych w neolicie był bardzo zróżnicowany. Porównanie cech aerofonów z kulturami archeologicznymi, pozwoliło również stwierdzić, że dla niektórych jednostek kulturowych charakterystyczne są określone kategorie instrumentów.
2. Importy surowców kamiennych w paleolicie górnym i schyłkowym między Odrą a Nysą Kłodzką dr hab. Andrzej Wiśniewski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
Celem pracy było udokumentowanie wyrobów wykonanych z importowanych surowców skalnych przynależących do stanowisk z górnego i schyłkowego paleolitu, położonych na obszarze pomiędzy dolinami Odry i Nysy Kłodzkiej. Wykazano, że większość importów skalnych miała miejsce podczas górnego paleolitu. Surowce były sprowadzane z kilkunastu wychodni znajdujących się na terenie Polski, Czech i Słowacji. Maksymalny dystans mógł wynosić około 200 km. Najliczniej reprezentowane są radiolaryty karpackie. Interesujące, że z surowców tych wykonano zarówno narzędzia retuszowane, jak i rdzenie oraz półsurowiec.
3. Dokumentacja aktowa i obrazowa dotycząca wczesnośredniowiecznego kompleksu osadniczego w Niemczy, przechowywana w Instytucie Archeologii Uniwesytetu Wrocławskiego dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
W Instytucie Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego przechowywana jest dokumentacja archiwalna dotycząca badań wykopaliskowych prowadzonych po II wojnie światowej przez Katedrę Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego. W niniejszym opracowaniu podjęto próbę zebrania, opisania oraz usystematyzowania tej części dokumentacji będącej w zasobach archiwalnych Instytutu Archeologii, która dotyczy prac wykopaliskowych na wczesnośredniowiecznym kompleksie osadniczym w Niemczy, przeprowadzonych w latach 1950 – 1981. Dokumentacja archeologiczna stanowi zasadniczy, a często jedyny ślad zachowania stanowisk i obiektów archeologicznych. Dobrze sporządzona dokumentacja może nie tylko dostarczyć danych na temat stanowiska, ale też informuje o przeprowadzonych procedurach i pozwala zweryfikować interpretację wyników poczynioną podczas badań terenowych. Archeolodzy są zgodni, że dokumentacja badań archeologicznych powinna być trwała, zrozumiała, uporządkowana i łatwo dostępna. Obecnie coraz większą rolę w dokumentacji odgrywa technologia cyfrowa. Jednym z pożądanych kierunków działań jest digitalizacja archiwalnej dokumentacji, należy przy tym pamiętać, że wykorzystanie technologii cyfrowych w tworzeniu i archiwizowaniu dokumentacji badań archeologicznych nie zwalnia podmiotów odpowiedzialnych z zachowania jej wersji analogowej. We wstępie zawarto informacje o stanie badań nad osadnictwem wczesnośredniowiecznym w Niemczy oraz opis specyfiki stanowiska. Kolejny rozdział omawia definicję, standardy i klasyfikację dokumentacji archeologicznej oraz wskazuje jaki sposób dokumentacji jest przyjęty w archiwum IA UWr. Zasadnicza część pracy omawia zachowaną dokumentację aktową i obrazową (za wyjątkiem dokumentacji fotograficznej) kompleksu osadniczego w Niemczy z podziałem na lata. Dokumenty zaprezentowano według jednostek, w których je aktualnie umieszczono i w kolejności, w jakiej w nich występowały. W efekcie powstał opis jakościowy, statystyczny i zestawienie tabelaryczne zachowanych archiwaliów. Zgromadzony materiał może stanowić punkt wyjścia do problemowej analizy archiwaliów dotyczących wczesnośredniowiecznego kompleksu osadniczego w Niemczy.
4. Środkowo- i wczesnogórnopaleolityczne przedmioty symboliczne z wybranych stanowisk Europy Środkowej dr hab. Andrzej Wiśniewski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
W tekście poruszony został problem zaklasyfikowania jako symboliczne środkowo- i wczesnogórnopaleolitycznych znalezisk z Europy Środkowej. Opisano 16 artefaktów i grup artefaktów z Polski, Czech, Węgier, Rumunii i Bułgarii, oraz przyporządkowano każdemu z nich cechy, wskazujące na przynależność do grupy zabytków symbolicznych. W efekcie potwierdzono, że środkowoeuropejscy neandertalczycy wykazywali zachowania symboliczne.
5. Problem pojęcia "Miejsc pamięci" prof. dr hab. Jerzy Piekalski Archeologia - stacjonarne I stopnia
W pracy omówiona została problematyka "Miejsc pamięci". Przedstawiono w niej uczestników konferencji w Biskupinie, którzy utworzyli własne stanowiska odwołując się do koncepcji Pierre'a Nory (Lieux de Mémoire), własnych doświadczeń i badań. Celem pracy było ukazanie szeroko pojmowanego spojrzenia na zagadnienie "Miejsc pamięci".
6. Znaczenie substancji barwiących wśród społeczności łowiecko-zbierackich z terenu ziem polskich - od kultury magdaleńskich po paraneolit dr hab. Tomasz Płonka Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca dotyczy zabytków i obiektów związanych z pigmentami z terenu Polski. Jej zakres chronologiczny obejmuje czasy od kultury magdaleńskiej po paraneolit. W pracy przeprowadzono szczegółową analizę źródeł, począwszy od akwizycji surowca, poprzez jego dystrybucję, użytkowanie, aż po jego depozycję w kontekstach archeologicznych. Przeanalizowane źródła stały się podstawą do opisu różnych systemów pozyskiwania, przetwórstwa i dystrybucji pigmentu w różnych okresach chronologicznych i na różnych obszarach Polski. W świetle zebranych danych udało się opisać utylitarne i symboliczne aspekty użytkowania ochry oraz jej znaczenie w życiu łowców i zbieraczy u schyłku paleolitu i w mezolicie.
7. Rola psa wśród społeczności mezolitycznych z obszaru Europy Pólnocnej i Środkowej dr hab. Tomasz Płonka Archeologia - stacjonarne I stopnia
Pierwszym udomowionym zwierzęciem w dziejach ludzkości był pies. W mojej pracy charakteryzuję rolę psa wśród społeczności mezolitycznych na podstawie znalezisk jego szczątków w Europie Północnej i Środkowej. Znalezione szczątki Canis pochodzą z kontekstów grobowych oraz osadniczych. W przypadku grobów ich cel depozycji jest różny, co znajduje swoje odzwierciedlenie w kompletności szkieletu (pełny lub fragmentaryczny). Całe szkielety psów odzwierciedlają niezwykły status społeczny psów, gdyż rodzaj pochówku był podobny do rytuału pogrzebowego stosowanego wobec ludzi. Niezwykłość tę potwierdzają nie zawsze występujące, dary grobowe w postaci ochry, czy narzędzi krzemiennych oraz poroża. Szczątki psa pojawiają się również w postaci pojedynczych kości lub samej czaszki w grobach ludzi, interpretowane wtedy jako dary grobowe. Niezwykłych informacji dostarczyły analizy traseologiczne kości, które ujawniły obecność śladów cięcia i skórowania na ich powierzchni. Tego rodzaju ślady pojawiają się na szczątkach pochodzących ze stanowisk osadniczych, z obiektów określanych jako strefy z odpadkami. Zebrane tutaj szczątki z kilku stanowisk europejskich zostały poddane analizie zbiorczej w celu wykazania serii podobieństw związanych z kontekstem depozycji oraz śladami wskazującymi na wykorzystanie pradziejowych psów. Wykorzystując wyniki badań archeozoologicznych oraz genetycznych pojawia się możliwość wskazania przedziału czasowego pojawienia się psa na terenie Europy oraz względny okres rozpoczęcia procesu domestykacji. Znajomość czynników zachodzących podczas procesu udomowienia jest pomocna we wskazaniu prawdopodobnej funkcji psa w pradziejach. Pierwsze materialne ślady działalności psa i człowieka pochodzą z okresu późnego paleolitu. W mezolicie psy wykorzystywano do celów gospodarczych (konsumpcja, pozyskiwanie skór), do polowań i ochrony obozowisk oraz w celach rytualnych. W młodszym mezolicie wzrasta ich rola w obrzędowości, na co wskazuje występowanie ich w rytuale pogrzebowym w formie osobnych grobów i wyposażenia grobów ludzkich.
8. Osadnictwo w epoce brazu na terenie Pogórza Kaczawskiego i Gór Kaczawskich z szczególnym uwzględnieniem miejsc występowania rud miedzi dr hab. Justyna Baron prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
W niniejszej pracy opisane zostało osadnictwo na terenie Pogórza i Gór Kaczawskich w epoce brązu. Poza podstawowymi czynnikami szczególną uwagę poświęcono występującym tam złożom rudy miedzi oraz możliwości ich wykorzystania.
9. Monety z Giecza (stanowisko 10, sezony 2015-2018) i z Grzybowa (stanowisko 1, sezony 2016-2018). Studium porównawcze prof. dr hab. Borys Paszkiewicz Archeologia - stacjonarne I stopnia
W niniejszej pracy omówione zostały znaleziska monet ze stanowiska Giecz 10 z lat 2015-2018 oraz ze stanowiska Grzybowo 1 z lat 2016-2018. Dodatkowo do inwentarza monet z Grzybowa dodana została jedna moneta znaleziona przed 1994 z uwagi na jej istotne znaczenie. Autor w sposób użyteczny dla celów numizmatycznych skatalogował znalezione monety. Omówiony został stan badań stanowisk z których monety te pochodzą. Następnie został przeanalizowany inwentarz monet i cechy, które prezentują obydwa zbiory. Autor dokonał porównania obydwu zbiorów monet z uwagi na podobieństwa je łączące i wskazał cechy, które je różnicują.
10. Monety z badań archeologicznych ruin kościoła Santa Maria di Campogrosso w Altavilla Milicia prof. dr hab. Borys Paszkiewicz Archeologia - stacjonarne II stopnia
Przedmiotem pracy są znaleziska monet odkryte podczas badań archeologicznych prowadzonych przy ruinach kościoła Santa Maria di Campogrosso w miejscowości Altavilla Milicia, leżącej niedaleko Palermo, na Sycylii. Podczas prac wykopaliskowych prowadzonych w latach 2015-2018 odnaleziono 26 monet o drobnych nominałach, wybitych z brązu lub bilonu. Najstarsza z monet datowana jest na pierwszą połowę XII wieku, najmłodsza zaś na wiek XVI-XVII. Na stanowisku odkryto nowe odmiany monet dotychczas nieznanych w literaturze naukowej, co zmienia stan wiedzy o mennictwie sycylijskim. Celem badań archeologicznych przy kościele Santa Maria di Campogrosso było odtworzenie planu budowli w rozwarstwieniu chronologicznym oraz rekonstrukcję kontekstu kulturowego z okresów przed, w trakcie funkcjonowania kościoła i po zakończeniu użytkowania. Mimo zachowanych źródeł pisanych początki jak i dalsze losy kościoła nie są dość znane. Chronologia kościoła ustalana na podstawie źródeł historycznych na drugą połowę XI wieku jest kwestionowana przez historyków architektury, opowiadając się za późniejszą chronologią kościoła, przesuwając datę budowy na wiek XIII. Dopiero od 2015 roku głos w tej dyskusji mogli zabrać archeolodzy. Wśród wysuwanych przez nich argumentów prócz stratygrafii odkrywanych nawarstwień, wyników datowań metodami fizyko-chemicznymi ważną rolę odgrywają także znaleziska monet, których metryki dają możliwość datowania innych zabytków znajdujących się w warstwie kulturowej. Przeprowadzona analiza znalezisk monet wraz z ich archeologicznym kontekstem w odniesieniu do historii kościoła Santa Maria di Campogrosso - znanej ze źródeł pisanych - umożliwiła rekonstrukcję jego dziejów. Wyniki badań monet wskazują, że budowa kościoła rozpoczęła się w połowie XII wieku. Analiza moneta pozwoliła również uzupełnić obraz przemian społeczno-gospodarczych jakie miały miejsce w rejonie stanowiska w okresie średniowiecza i nowożytności.
11. Wczesna epoka żelaza w Liburnii dr hab. Artur Błażejewski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
W pracy przedstawiona została wczesna epoka żelaza w Liburnii, czyli krainie historycznej na północno-wschodnim wybrzeżu Adriatyku. Głównymi twórcami kultury tego okresu byli Liburnowie, lud wspominany w antycznych źródłach. Omówiono osadnictwo, obrządek pogrzebowy oraz kulturę materialną, równocześnie zwracając uwagę na aktualne problemy badawcze. Poruszono także kwestię przynależności etnicznej tak zwanych Liburnów w oparciu o najnowsze badania.
12. Przedstawienia narzędzi budowlanych i rzemieślniczych na reliefach i w rzeźbach starożytnego Rzymu dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnia
Praca ma na celu zebranie ilustracji wybranych reliefów pochodzących z okresu starożytnego Rzymu i nadanie im formy katalogu, a także próbę identyfikacji ukazanych na tych reliefach narzędzi budowlanych i rzemieślniczych oraz metod posługiwania się nimi. W pracy postawiono tezę, że analiza przedstawień ukazanych na reliefach i rzeźbach pozwoli na identyfikację narzędzi budowlanych i rzemieślniczych, które odgrywały istotną rolę i były najczęściej używane w okresie starożytnego Rzymu.
13. Sposoby opracowania powierzchni naczyń z epoki brązu w świetle badań eksperymentalnych dr hab. Justyna Baron prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Celem niniejszej pracy jest wstępne rozpoznanie narzędzi używanych do wygładzania naczyń ceramicznych ze stanowisk: Radłowice stan. 22, Szprotawa al. Niepodległości, Ruszowice stan. 5, Wrocław ul. Niepodległości, Miłosławice stan. 6. Stanowiska datowane są pomiędzy III OEB a HaC. Wykonano obserwacje mikroskopowe zabytkowego materiału ceramicznego oraz przeprowadzono eksperyment w formie statycznej. Jako gładziki eksperymentalne wykorzystano żebro zwierzęce, fragment skorupy ceramicznej, otoczak, patyczek sosnowy oraz fragment poroża. Na podstawie porównania śladów mikroskopowych stwierdzono, że w znacznej większości naczynia gładzone były za pomocą otoczaka oraz drewna. Nie dowiedziono używania fragmentów naczyń ceramicznych jako narzędzia.
14. Rozcieracze kamienne w świetle badań eksperymentalnych i traseologicznych dr hab. Justyna Baron prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
15. Monety z zamku biskupów chełmińskich w Lubawie prof. dr hab. Borys Paszkiewicz Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca ma na celu opracowanie inwentarza siedmiuset monet, pozyskanych podczas badań archeologicznych w ruinach zamku biskupów chełmińskich w Lubawie na Ziemi Chełmińskiej. Są to monety pojedyncze, pozyskane z różnych warstw stratygraficznych i wykopów w obrębie jednego, dużego stanowiska, jakim jest zamek. Podstawą pracy jest katalog, opisujący każdą pojedynczą monetę, uwzględniając wszystkie ważne dla analizy elementy - parametry fizyczne i treść (spisanie treści legend oraz opisanie elementów ikonograficznych), a także - jeśli to możliwe - przyporządkowanie do znanych nauce, konkretnych emitentów oraz odnalezienie analogii w literaturze fachowej. Katalog stanowi podstawę do analizy jego zawartości i opisania faktów, na które wskazuje, następnie zaś - skonfrontowania ich z dziejami obiektu, znanymi ze źródeł historycznych. Metryka chronologiczna monet z zamku nie sięga dalej niż drugiej połowy XIV wieku, natomiast ślady wskazujące na funkcjonowanie obiegu monetarnego na zamku pojawiają się dopiero na początku XV wieku, wraz z obecnością licznych szelągów krzyżackich. Zawartość katalogu odzwierciedla zmianę granic w ramach II pokoju toruńskiego w 1466, gdy Lubawa znalazła się w granicach Królestwa Polskiego - w drugiej połowie XV wieku monety krzyżackie ustępują przewagi monetom polskim. W XVI wieku utrzymuje się dominacja monet polskich, zaś stulecie XVII-te to czas wielkiego rozkwitu zamku - dawna średniowieczna warownia zostaje przebudowana na barokową rezydencję. Monety z tego stulecia są liczne (ponad 300) i różnorodne, a ich jedyną cechą wspólną jest to, że jako pojedyncze - są to monety o niewielkich nominałach. Pod koniec XVIII wieku następuje degradacja obiektu, związana z opuszczeniem go przez biskupów chełmińskich. Jest to kolejny fakt, mający swoje odzwierciedlenie w inwentarzu - koniec XVIII i cały XIX wiek to okres, z którego pochodzi zaledwie kilka monet, nie można natomiast mówić o jakimkolwiek obiegu pieniężnym w doprowadzonym do ruiny obiekcie. Obraz obiegu pieniężnego, jaki funkcjonował na zamku przez stulecia jego istnienia, jest charakterystyczny dla regionu przygranicznego. Można odnaleźć dużo analogii do obiegu monet w Królestwie Polskim, ale są też cechy specyficzne dla Prus Królewskich, z kolei np. ogromna ilość drobnej monety książęcej z Prus w XVII wieku wskazuje na duże wpływy tego nieodległego geograficznie rynku monetarnego w rejonie zamku.
16. Ceramika z okresu lateńskiego ze stan. 8 w Radłowicach na przykładzie wybranych zespołów dr hab. Artur Błażejewski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
Wyniki badań wykopaliskowych na stanowisku 8 w Radłowicach pow. Oławski dostarczyły wiele informacji na temat kultury lateńskiej na Dolnym Śląsku. Odsłonięto nieznaczną część osady na którą składały się obiekty takie jak: półziemianka, budynek mieszkalny, paleniska oraz liczne jamy o różnej funkcji. Pozyskane materiały (głównie ceramika) pozwoliły wydatować osadę od wczesnego okresu lateńskiego po środkowy okres lateński.
17. Terra sigillata w dorzeczu Odry i Wisły w kontekście innych importów rzymskich dr hab. Artur Błażejewski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
W okresie wpływów rzymskich na tereny położone w dorzeczu Odry i Wisły napływały przedmioty określane w literaturze przedmiotu jako importy rzymskie. Wśród nich szczególną wartość ze względu na dokładne opracowanie posiada ceramika terra sigillata. Występuje ona często w tym samym kontekście z innymi przedmiotami pochodzącymi z importu. Ich występowanie jest ściśle powiązane z przebiegiem dużych cieków wodnych.
18. Importowane zapinki rzymskie w dorzeczu Odry i Wisły dr hab. Artur Błażejewski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
Celem niniejszej pracy jest zaprezentowanie importowanych rzymskich zapinek, odkrywanych na terenach ziem Polski. Praca skupia się na zaprezentowaniu dróg, którymi importy przedostawały się na ziemie polskie oraz kultur na stanowiskach, których są one odkrywane jak i na analizie fibul wchodzących w skład katalogu. Ponadto w pracy poruszony został temat badań metaloznawczych będących narzędziem za pomocą, którego jesteśmy w stanie zdobyć więcej informacji na temat danego zabytku.
19. Kultura przeworska na pograniczu Wysoczyzny Leszczyńskiej i Pojezierza Leszczyńskiego dr hab. Artur Błażejewski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
W niniejszej pracy scharakteryzowany został obrządek pogrzebowy kultury przeworskiej na terenie Wysoczyzny Leszczyńskiej oraz Pojezierza Leszczyńskiego, od młodszego okresu przedrzymskiego do późnego okresu rzymskiego. Analiza obrządku dotyczyła, między innymi, rodzajów, typów oraz form pochówków, a także wyposażenia grobowego. Omówione zostało również osadnictwo oraz stanowiska nieokreślone, w celu uzyskania pełnego obrazu kulturowego na omawianym obszarze.
20. Przemoc w społeczeństwach zbieracko-łowieckich mezolitu Europy Środkowej i Północnej - analiza archeologiczna i etnologiczna dr hab. Tomasz Płonka Archeologia - stacjonarne I stopnia
Przemoc fizyczna, znana od najdawniejszych czasów, nie jest domeną wyłącznie cywilizacji wyżej rozwiniętych. Ślady jej stosowania archeolodzy odkrywają już na stanowiskach z epoki kamienia. Jej geneza nie jest w pełni wyjaśniona, istnieje wiele hipotez dotyczących pochodzenia przemocy oraz przyczyn jej stosowania. Powyższa praca przedstawia ślady przemocy w okresie mezolitu, na przykładzie wybranych stanowisk Europy Środkowej i Północnej. Omówione w niej zostały stanowiska: Motala, Vedbæk, Jaskini Grosse Ofnet, Hexenküche oraz Hohleinstein-Stadel, gdzie odkryto szczątki ludzi, którzy nie umarli w sposób naturalny. Lepsze zrozumienie problematyki stosowania przemocy przez społeczności łowiecko-zbierackie środkowej epoki kamienia wymagało porównania wspomnianych powyżej szczątków ludzkich z innymi pochówkami zlokalizowanymi w innych częściach Europy. Dzięki temu możliwe stało się uzyskanie pełniejszego obrazu zagadnienia grobów ofiar przemocy; pozwoliło to również na dokonanie próby interpretacji pochówków samych czaszek, oddzielonych uprzednio od ciał.
21. Motywy starotestamentowe na kaflach piecowych na Śląsku, w Wielkopolsce i na Pomorzu XIV-XVI w. prof. dr hab. Jerzy Piekalski Archeologia - stacjonarne II stopnia
Pojawienie się w XV wieku kafli powstałych na bazie matrycy, doprowadziło do tego że piec, z urządzenia o głównie utylitarnych funkcjach, wyrósł do rangi dzieła sztuki użytkowej oraz stał estetycznym nośnikiem określonych treści. Możliwość ornamentacji kafli dała także kolejną sposobność do wyrażenia jednej z odwiecznej ludzkich potrzeb- przelania na otaczającą go materię istotnych dla niego wzorców graficznych. Jednym z niezwykle ważnych środków wyrazu, szczególnie dla europejskiego kręgu kulturowego, były sceny starotestamentowe- umożliwiające symboliczny przekaz danych idei oraz, często nieświadomych, założeń filozoficznych. Ideowy przełom średniowiecza i nowożytności odcisnął spore znaczenie na sposobie przedstawień, tematyce oraz kanałach rozprzestrzeniania się wizerunków kaflarskich. Epokowa zmiana wpłynęła także na zmianie ideowego znaczenia starotestamentowych wzorców ikonograficznych. Celem niniejszej pracy było zebranie i skoncentrowanie materiału kaflarskiego z pochodzącego z XV i XVI wieku, z rejonu Śląska, Wielkopolski oraz Pomorza, przedstawiającego potwierdzone i domniemane motywy starotestamentowe i jego interdyscyplinarna analiza, posiłkująca się wiedzą z zakresu judaistyki oraz łącząca metodologię używaną w historii sztuki z metodologią archeologiczną, Na podstawie tej analizy została podjęta próba wykazania, jak zmieniały się starotestamentowe wzorce, ukazywana na kaflach tematyka i sposób jej przedstawienia na przestrzeni średniowiecza i nowożytności. Pierwszy rozdział został poświęcony kulturowym aspektom przełomu średniowiecza i nowożytności, wpływającym na sposób przedstawiania motywów starotestamentowych, ich zamierzonych inspiracji graficznych oraz dróg rozprzestrzeniania na omawianym terenie. W rozdziale drugim, uzyskany na podstawie kwerendy materiał, podzielony został na osiem działów pod względem przedstawionej tematyki: I stanowią kafle z przedstawieniami Adama i Ewy, II Przedstawienia 12 bohaterów i tyranów Starego Testamentu, III Proroka Daniela, IV. Samsona, V. Rebeki, VI Judyty, VII Jonasza, VIII renesansowych scen bitewnych. Podjęta została także próba odnalezienia możliwych wzorców graficznych przedstawień kaflarskich. W przypadkach, w których było to możliwe, szczególnie w nowożytności, podjęto także próbę analizy ikonologicznej materiału kaflarskiego oraz wykazania konkretnych wzorców, charakterystycznych dla danych grup religijnych. Ważne było także odniesienie zmian zachodzących w ornamentacji kafli do sytuacji politycznej i kulturowej regionu i stwierdzenie na ile warunkowała ona wybieranie konkretnych motywów przedstawień.
22. Kręgi kamienne kultury wielbarskiej na Pomorzu. Interpretacja w świetle dotychczasowych badań dr hab. Artur Błażejewski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
Niniejsza praca jest próbą interpretacji kręgów kamiennych wiązanych z kulturą wielbarską na Pomorzu. Dotychczasowe badania pochylające się nad tym tematem dostarczyły wiele różnorodnych teorii dotyczących przeznaczenia konstrukcji, nie są one jednak całkowicie potwierdzone i wciąż pozostawiają pole do tłumaczenia zjawiska wznoszenia kręgów. W pierwszym rozdziale zwięźle przedstawiono genezę pojawienia się ludności wielbarskiej na terenach Pomorza oraz zawarto najważniejsze elementy z ich wierzeń i mitologii. Drugi rozdział skupia się na stanowiskach i samych kręgach kamiennych, co obrazuje konstrukcje z praktycznego i archeologicznego punktu widzenia. Ostatni rozdział dotyczy tematu pracy, jako że wcześniejsze rozdziały miały ułatwić proces interpretacji. Zebrane zostały teorie z różnych obszarów, nie tylko naukowych, tak by w pełni oddać niepewny aspekt powstawania kręgów kamiennych. W pracy starano się uwzględnić wszystkie dotychczasowe przypuszczenia dotyczące przeznaczenia konstrukcji, które w dalszym ciągu pozostają w sferze przypuszczeń.
23. Wczesnośredniowieczne przedstawienia ptaków z ziem polskich dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
„W miarę rozwoju religii ptaki stawały się atrybutami bogów oraz symbolami cnót” Niniejsza praca skupi się na omówieniu motywu ptaka na przykładzie zabytków ruchomych reprezentowanych tu głównie przez biżuterię, elementy rzeźby czy inne przedmioty będące to w powszechnym użyciu ludzi omawianego okresu. Zabytki pochodzić będą z różnych części Polski a ich chronologia mieścić się będzie od IX do XIII w.
24. "Młynek" na tle innych średniowiecznych gier planszowych - przykład ziem polskich dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
Praca dotyczy gry planszowej" młynek" i zabytków z ziem polskich datowanych na wczesne średniowiecze. Została w niej przedstawiona zarówno historia jak i zasady gry. Oprócz znalezisk pochodzących z okresu wczesnego średniowiecza są uwzględnione zabytki wcześniejsze i późniejsze pochodzące nie tylko z Polski, lecz także z zagranicy. Zostały również przedstawione przykłady współczesnych plansz oraz sposobu gry. Wspomniano także o innych grach planszowych popularnych w we wczesnym i późnym średniowieczu oraz innych formach zabawy dzieci i dorosłych w tym okresie.
25. Przemiany w transporcie wodnym we wczesnym średniowieczu na ziemiach polskich dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
Niniejsza praca ma na celu zaprezentowanie przemian we wczesnośredniowiecznym szkutnictwie na obszarze Polski oraz jego znaczenia dla ówczesnej ludności. Praca skupia się przede wszystkim na zagadnieniu szkutnictwa łodzi jednopiennych, łodzi klepkowych oraz ich modyfikacji. Porusza ona także kwestię ówczesnych portów za równo nadbałtyckich jak i śródlądowych oraz ich przystosowania do handlu wodnego. Praca zawiera również analizę źródeł pisanych celem oszacowania możliwości wodnych środków transportu oraz podobieństw i różnic między korabnictwem skandynawskim, a słowiańskim.
26. Zagadnienie noży wolutowych z okresu wczesnego średnowiecza. Funkcje kultowe czy utylitarne? dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
W pracy omówiona została problematyka noży wolutowych, przedmiotów występujących we wczesnym średniowieczu od końca VIII do pierwszej połowy X w., których funkcja w literaturze nie została dookreślona. Znalezisk tego typu odnajdywane są na stanowiskach słowiańskich na terenach Europy Środkowej, Europy Wschodniej, cmentarzyskach awarsko-słowiańskich oraz stanowiskach wiązanych z koczownikami. Celem pracy było uaktualnienie stanu wiedzy o nożach wolutowych od czasu ostatniej publikacji dotyczącej tematu tj. z roku 1988 o nowe zabytki , wraz z przedstawieniem nowych wyników badań nad tematem funkcji jaką spełniały w okresie wczesnego średniowiecza. Przedstawiony został podział na grupy regionalne z wydzieleniem cech charakterystycznych dla zespołów, oraz uporządkowanie ustaleń klasyfikacyjnych obecnych w literaturze. Kolejnym etapem było przedstawienie występujących w literaturze założeń mających na celu określenie funkcji zabytku oraz zestawienie przytoczonych teorii z danymi pozyskanymi w trakcie części analitycznej.
27. Osadnictwo grodowe w dorzeczu Obry we wczesnym średniowieczu dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
Niniejsza praca traktuje o osadnictwie grodowym w okresie wczesnego średniowiecza w dorzeczu rzeki Obry. W pracy przedstawiona została dyskusja archeologów oraz historyków na temat lokacji plemienia Obrzan. Praca prezentuje lokalizacje grodów, oraz pozostałości najbardziej popularnej zabudowy obronnej oraz mieszkalnej na omawianych stanowiskach. W pracy poruszono także zagadnienie osad przy grodowych oraz ich możliwych funkcji. Analiza pozostałości grodów odkrywanych w terenie pozwala zaobserwować tendencje lokacji grodów oraz pozwala zaobserwować rozwój osadnictwa grodowego w okresie plemiennym na omawianym obszarze.
28. Procesy odpowiedzialne za gromadzenie się szczątków kostnych fauny plejstoceńskiej w rejonie stanowiska Kraków, ul. Spadzista. dr hab. Andrzej Wiśniewski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Stanowisko znane jako Kraków, ul. Spadzista, znajduje się na północnym cyplu Sikornik we wschodniej części Pasma Sowiniec na terenie Krakowa. Jest to największe w Polsce skupisko szczątków mamuta powstałe 24 tys. lat temu. W tym czasie obszar ten był wizytowany przez łowców i zbieraczy kultury graweckiej. Przedmiotem tej pracy są szczątki fauny plejstoceńskiej, uzyskane podczas sezonów wykopaliskowych 2016-2017. Zbiór w większości składa się ze szczątków mamuta. Odnaleziono także pojedyncze kości pieśca, wilka oraz konia. Praca prezentuje rezultaty analizy tafonomicznej szczątków kostnych ze stanowiska Kraków, ul. Spadzista. Oprócz przepalonych szczątków kostnych, nie znaleziono żadnych modyfikacji kulturowych na opracowywanej serii szczątków kostnych. Obserwacje wskazują na istotny wpływ procesów postdepozycyjnych na zachowanie materiału archeologicznego, a także na jego rozproszenie. Uzyskane dane skłaniają do rozważań na temat procesów odpowiedzialnych za formowanie się tego typu stanowisk. Dociekania wskazują na niewielką rolę ludzi w procesie modyfikacji materiału oraz znaczący wpływ procesów denudacyjnych w trakcie formowania się stanowiska Kraków, ul. Spadzista.
29. Technologie predeterminowane w późnej fazie paleolitu środkowego w oparciu o artefakty horyzontu dolnego stanowiska 1 przy al. Hallera we Wrocławiu. dr hab. Andrzej Wiśniewski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Niniejsza praca ma na celu przedstawienie wyników badań dotyczących zastosowanych metod lewaluaskich na tle innych strategii redukcji rdzenia w oparciu o inwentarz kamienny horyzontu dolnego stan. 1 przy al. Hallera we Wrocławiu (SW Polska). Osady geologiczne, w których spoczywały zabytki horyzontu dolnego, są datowane za pomocą metody optoluminescencyjnej (OSL) na wczesną fazę zlodowacenia Wisły. W studiach nad materiałem posłużono się analizami technologicznymi, morfologicznymi i statystycznymi. Stwierdzono, iż neandertalczycy wykorzystywali najczęściej metody predeterminowane w typie lewaluaskim. Praca pokazuje, że były one elastycznie wykorzystywane przez ludzi archaicznych, którzy świadomie rezygnowali z niektórych elementów procedury z uwagi na jakość surowca kamiennego. Cechą obecną w każdym rdzeniu lewaluaskim jest specjalne przygotowanie części proksymalnej strony dolnej, czego skutkiem było powstanie pięty typu czapka żandarma. Z kolei odłupnia rdzenia lewaluaskiego nie była poddawana wyszukanemu przygotowaniu. Łowcy-zbieracze posługiwali się również innymi metodami, takimi jak dyskoidalna, Kombewa i jednokierunkowa.
30. Wodociągi Pragi i Wrocławia do końca XVIII wieku. prof. dr hab. Jerzy Piekalski Archeologia - stacjonarne II stopnia
Na pracę składa się omówienie organizacji przestrzennej i prawnej oraz sposobu działania systemów wodociągowych Pragi i Wrocławia wraz z ich analizą porównawczą. Szczególny nacisk położony został na objaśnienie sposobu działania urządzeń wodociągowych przełomu późnego średniowiecza i wczesnej nowożytności oraz ich ewolucji powodowanej rozwojem miast.